Chương 1

Tôi đã chết vào mùa đông năm 1977.

Khi chết, đôi mắt tôi vẫn mở trừng trừng. Bởi vì cho đến tận giây phút cuối cùng, tôi vẫn chờ.

Tôi chờ bố mẹ, chờ vị hôn phu Phó Đình An của mình. Chờ một ai đó đến bên và nói với tôi một câu:

"Tuế Hoan, anh/bố mẹ đến đón em/con về nhà rồi."

Nhưng cho đến tận lúc chết, tôi vẫn không chờ được.

……

Khi mở mắt ra lần nữa, tôi đã trọng sinh sống lại vào mười năm trước, đầu xuân năm 1967.

Lúc này bố tôi vẫn là Đoàn trưởng Quân khu Nam Thành, chưa bị tố cáo để rồi bị đày xuống vùng Bắc Đại Hoang.

Còn tôi là đứa con gái ruột vừa mới được tìm về, một sự tồn tại mờ nhạt trong gia đình – Chu Tuế Hoan.

Ở khu nhà tập thể, mỗi khi nhắc đến con gái của Đoàn trưởng Chu, mọi người chắc chắn sẽ nghĩ ngay đến cô con gái giả Chu Minh Châu — đứa trẻ bị bế nhầm từ nhỏ, được bố mẹ tôi nuông chiều mà lớn lên, vừa ham học hỏi lại vừa khéo mồm khéo miệng.

Tôi lồm cồm bò dậy, giẫm chân lên chiếc giường gỗ nhỏ hẹp, bước đến bên cửa sổ ô vuông, chậm rãi giơ tay mình lên.

Dưới ánh bình minh nhàn nhạt, bàn tay tôi thanh mảnh, tràn đầy sức sống của tuổi 18.

Chứ không phải là bàn tay như vỏ cây già nua, vì bới cỏ, đập đất đóng băng, lao dịch khổ sai mà các khớp xương to bè, ngày qua ngày nứt nẻ rớm máu của kiếp trước.

Ngoài cửa bỗng vang lên tiếng thở dài của bố tôi.

"Đình An, chú đã nhận được thông báo rồi, muộn nhất là nửa tháng nữa nhà họ Chu chúng ta sẽ bị đày xuống Bắc Đại Hoang."

"Minh Châu…… sau này đành trăm sự nhờ cháu chăm sóc vậy."

Ba chữ Bắc Đại Hoang nện xuống như búa bổ, khiến khắp người tôi lạnh toát.

Cái lạnh thấu xương của lớp đất đóng băng âm 40 độ như vẫn còn thấm sâu vào nơi tận cùng của linh hồn, dù có sống lại một đời cũng không sao xua tan nổi.

Tôi run rẩy đi đến bên cửa.

Qua khe cửa, tôi thấy bố mình đang ngồi ngay chính giữa nhà chính, gương mặt sầu muộn rít từng hơi thuốc lào.

Phó Đình An đứng quay lưng về phía tôi, anh mặc bộ quân phục màu xanh lục, sống lưng thẳng tắp như một cột cờ.

Nhưng lời anh nói ra lại có chút do dự: "Chú Chu, vốn dĩ hôm nay cháu đã hẹn Tuế Hoan đi chụp ảnh cưới rồi..."

"Cháu cứ đi với Minh Châu đi, còn Tuế Hoan... chú tính dắt nó theo đến Bắc Đại Hoang.

Con bé từ nhỏ bị bế nhầm, cũng là đứa chịu khổ mà lớn lên, đến đó chắc vẫn sống được."

"Minh Châu là một mầm non hiếu học, tương lai của con bé không thể bị hủy hoại được."

"Vốn dĩ cháu và Minh Châu cũng là thanh mai trúc mã lớn lên cùng nhau, nếu không phải tại ông nội cháu cứ khăng khăng coi trọng huyết thống, thì hôn ước giữa hai nhà Phó - Chu cũng chẳng liên quan gì đến Tuế Hoan cả."

Phó Đình An không nói gì thêm. Nhưng tôi biết cuối cùng anh ấy cũng sẽ đồng ý, bởi vì kiếp trước anh ấy đã cưới Chu Minh Châu.

Con gái gả đi thì không bị liên lụy bởi án lưu đày, nên sau đó chỉ có tôi đi cùng bố mẹ đến Bắc Đại Hoang.

Trong mắt họ, tương lai của Chu Minh Châu mới là tương lai. Còn tôi không có tương lai, tôi đáng phải chịu khổ.

Vùng đất đóng băng vạn dặm ở Bắc Đại Hoang, mùa đông dài đến 7 tháng trong năm, có thể đóng băng đến vụn vỡ cả sinh khí của một con người.

Bố tôi đến đó chưa đầy nửa năm đã tái phát vết thương cũ, không thể xuống ruộng được nữa; mẹ tôi ngoài khóc lóc ra thì chẳng phụ giúp được việc gì.

Một mình tôi gồng gánh công việc của cả ba người, cúi rạp người cắt đậu đến mức không thẳng nổi lưng, vai vác cuốc sắt sửa công trình thủy lợi, đập từng tảng đất đóng băng...

Mười năm sau họ được phục chức, nhưng lại bỏ mặc một mình tôi ở lại Bắc Đại Hoang.

Tôi đã chịu khổ cả đời, và bị vắt kiệt sức đến chết.

Hai bên má lành lạnh, tôi xót xa quệt ngang mặt, quay người chăm chú nhìn vào cuốn lịch treo tường.

Ngày 30 tháng 3 năm 1967.

Bên trên in khẩu hiệu tuyên truyền: "Thanh niên trí thức về nông thôn, xây dựng đất nước".

Tôi nhanh chóng tính toán trong đầu: Thanh niên trí thức tự nguyện về nông thôn thuộc diện đồng chí ưu tú có giác ngộ cao, sẽ không bị chịu sự sắp xếp của án lưu đày nữa.

Nửa tháng nữa bố tôi mới bị thông báo lưu đày toàn quân, mà đăng ký thanh niên trí thức về nông thôn thì chỉ cần mười ngày là có thể đi rồi.

Thanh niên trí thức đi xuống nông thôn khác với bị lưu đày, chủ động đăng ký còn có thể tự chọn địa điểm.

Tôi siết chặt nắm tay, rồi lại thả lỏng.

Lặp đi lặp lại ba lần như thế.

Kiếp trước, tôi chưa được hưởng một ngụm phúc lộc nào của nhà họ Chu, nhưng đau khổ của nhà họ Chu thì tôi đã nếm đủ.

Đời này, tôi sẽ không đi theo đến Bắc Đại Hoang nữa, tôi muốn đăng ký về nông thôn, tự mình lựa chọn cuộc đời về sau.

Hạ quyết tâm xong, tôi mới mặc quần áo chỉnh tề, rửa mặt mũi rồi bước ra cửa.

Khi tôi ra ngoài, bố tôi đã đi đâu mất.

Chỉ có Phó Đình An đang đứng trong sân, sau khi chạm mắt nhau, anh liền mỉm cười đi về phía tôi.

Dù lời anh nói ra là trách móc, nhưng giọng điệu lại dịu dàng như đang dạy bảo một đứa trẻ nghịch ngợm không hiểu chuyện:

"Sao không mặc áo khoác đã ra ngoài rồi, cẩn thận kẻo cảm lạnh."

Anh cởi áo khoác của mình ra choàng lên người tôi, rồi lấy từ trong giỏ chiếc xe đạp Phượng Hoàng ra hai túi giấy, cười đưa một túi vào tay tôi.

"Bánh bao nhân đường vừng em thích nhất đây, tranh thủ ăn lúc còn nóng đi."

"Anh mua hơi nhiều, chỗ còn lại lát nữa mang vào nhà chính cho bố mẹ em nếm thử."

Tôi ôm lấy chiếc bánh bao, ngửi mùi thơm ngon ngọt ngào của nó, nhưng đầu lưỡi lại dâng lên một vị đắng ngắt.

Từ ngày tôi được nhận lại về nhà họ Chu, Phó Đình An là người duy nhất không chê tôi quê mùa, không chê tôi khờ khạo, từ đầu đến cuối luôn dịu dàng với tôi.

Người trong doanh trại đều bảo tính tình anh lạnh lùng, lúc nào cũng nghiêm nghị, tân binh nhìn thấy đều phải sợ ba phần.

Nhưng đối với tôi, anh lúc nào cũng dịu dàng như nước.

Anh luôn gọi tôi một tiếng "Tuế Hoan" đầy trìu mến.

Chính vì vậy, kiếp trước tôi đã lầm tưởng sự giáo dưỡng của Phó Đình An là tình yêu, bị chút ấm áp duy nhất này làm cho mù quáng.

Đến mức tôi còn chẳng nhận ra, món bánh bao đường này thực chất lại là món mà Chu Minh Châu thích ăn nhất.

2.

Vừa nghĩ đến đây thì Chu Minh Châu cũng từ trong nhà bước ra.

Nhìn thấy Phó Đình An, mắt cô ta sáng lên, hớn hở chạy đến khoác tay anh: "Anh Đình An, anh đặc biệt đến đưa em đi học đấy à?"

Nhưng Phó Đình An lại nhíu mày rút tay ra, lạnh nhạt nói: "Em hiểu lầm rồi, anh đến đón Tuế Hoan đi làm ở trạm y tế."

Chu Minh Châu lập tức đỏ hoe mắt, ấm ức lườm tôi một cái, rồi lại túm lấy ống tay áo của Phó Đình An: "Nhưng anh Đình An ơi, trước đây ngày nào anh cũng đưa em đi học mà, tại sao Tuế Hoan vừa đến là anh liền thiên vị chị ấy..."

Lời chưa nói hết, Phó Đình An đã một lần nữa gạt tay Chu Minh Châu ra.

Anh nắm lấy tay tôi, dùng tư thế bảo vệ tôi để cảnh cáo Chu Minh Châu:

"Chu Minh Châu, Tuế Hoan mới là con ruột nhà họ Chu, là vị hôn thê của anh, anh đối tốt với cô ấy là lẽ đương nhiên."

"Em đã chiếm mất 18 năm cuộc đời tốt đẹp của Tuế Hoan, là em nợ cô ấy, em nên biết ơn cô ấy chứ không phải là ghen tị như thế."

Chu Minh Châu cắn môi, dường như không thể chịu đựng thêm được nữa, khóc lóc chạy thẳng vào trong nhà.

Sắc mặt Phó Đình An vẫn lạnh lùng như cũ, không hề có ý định đuổi theo.

Thế nhưng, bàn tay đang nắm cổ tay tôi của anh ấy lại khẽ run lên một cái.

Hóa ra, sự quan tâm thật lòng là không thể che giấu được.

Sau khi Chu Minh Châu chạy đi, Phó Đình An liền buông tay tôi ra.

"Tuế Hoan, anh mang chỗ bánh bao còn lại vào bếp nhà em ủ cho nóng."

"Em đợi một chút, anh ra ngay rồi đưa em đến trạm y tế."

Nói xong, không đợi tôi kịp mở lời, Phó Đình An đã tự ý đi vào nhà.

Nhưng rốt cuộc anh ấy là vào nhà bếp, hay là đi tìm Chu Minh Châu đây?

Sau khi ăn xong chiếc bánh bao trong túi giấy, liếc mắt qua, tôi thấy Phó Đình An đang từ trên tầng hai đi xuống.

Mà nhà bếp thì ở tầng một.

Tôi vờ như không thấy, cúi đầu vò nát chiếc túi giấy rỗng thành một cục rồi ném vào chiếc mẹt tre, mượn hành động này để che giấu sự bẽ bàng trong lòng.

Sống lại một đời, tôi nghĩ mình nên học cách chấp nhận việc bản thân không được người khác yêu thích.

Không kỳ vọng, không cưỡng cầu, thì sẽ không bị tổn thương bởi những lời dối trá.

Phó Đình An nhanh chóng quay lại bên cạnh tôi.

"Tuế Hoan, lên xe đi, anh đèo em đến trạm y tế."

"Vâng."

Tôi vừa ngồi lên ghế sau xe đạp, lại nghe anh giục: "Bám chắc vào anh nhé, cẩn thận kẻo ngã."

Anh đối với tôi vẫn chu đáo như thường lệ, đạp chiếc xe Phượng Hoàng một cách rất cẩn thận để né những ổ gà trên đường.