Chương 11
“Tám năm.”
“Tám năm rồi, một mình cô chống đỡ cả trạm y tế suốt tám năm. Từ trên xuống dưới cả thôn, ai đau đầu sổ mũi chẳng tìm cô? Năm ngoái chị dâu nhà họ Hà sinh khó, nếu không phải cô quyết đoán xử lý, cả mẹ lẫn con đều không giữ được.”
“Đó là việc tôi nên làm...”
“Đừng nói với tôi là việc nên làm.” Ông uống một ngụm rượu, xoa xoa tay: “Là thế này. Năm nay tỉnh thành có một suất được giới thiệu vào Đại học Công Nông Binh, chuyên ngành y. Thôn đã họp và nhất trí đề cử cô.”
Tôi đặt đũa xuống.
Kiếp trước, tôi ở vùng đất mặn kiềm, ngay cả cơm còn không đủ ăn, hai chữ đại học cách tôi còn xa hơn cả mặt trăng.
“Khi nào đi đấy?”
“Tháng sau nhập học. Học ba năm, sau khi tốt nghiệp sẽ xem xét phân công. Đương nhiên, nếu cô muốn trở về, chúng tôi lúc nào cũng chào đón.”
Tôi nhìn ông: “Tôi sẽ trở về.”
“Hả?”
“Tôi đã hứa với bác Lục. Khê Trúc Lĩnh sau này phải dựa vào tôi. Tôi sẽ không nuốt lời.”
Ly rượu trên tay Trần Mãn Thương dừng lại bên môi. Ông nhìn tôi vài giây, sau đó ngửa cổ uống cạn: “Được.”
Chỉ một chữ, nhưng khi ông quay mặt đi, tôi nhìn thấy ông dùng tay áo lau khóe mắt.
16.
Trường Y tỉnh thành.
Ba năm.
Đó là ba năm bình yên và hạnh phúc nhất trong hai kiếp của tôi cộng lại.
Không có tiếng quát mắng, không có nước mắt. Không có thiên vị, không có bất kỳ ai cần tôi phải “hy sinh” hay “thành toàn”.
Tôi chỉ cần làm một việc là học, liều mạng mà học.
Giải phẫu học, sinh lý học, dược lý học, nội khoa, ngoại khoa, lý luận cơ bản của y học cổ truyền.
Ban ngày học trên lớp, buổi chiều thực tập, buổi tối vùi mình trong thư viện, cuối tuần đến bệnh viện trực thuộc theo các giáo sư già đi khám bệnh.
Thành tích của tôi đứng đầu liên tiếp sáu học kỳ. Đến khi tốt nghiệp, trưởng khoa tìm tôi nói chuyện.
“Đồng chí Thẩm Vân Chi, Bệnh viện Nhân dân tỉnh thành sẵn sàng tiếp nhận cô. Điều kiện cô cũng biết rồi, biên chế chính thức, được phân nhà ở, tốt hơn ngôi làng miền núi của cô gấp trăm lần. Cô suy nghĩ đi.”
Tôi suy nghĩ suốt một đêm, sau đó từ chối.
“Cảm ơn thầy. Tôi muốn trở về Khê Trúc Lĩnh.”
Trưởng khoa thở dài: “Con bé này, sao cứ bướng bỉnh thế?”
Tôi cong khóe môi: “Tôi đã hứa với một người.”
17.
Năm 1979, tôi trở về Khê Trúc Lĩnh.
Ở đầu làng, tôi nhìn thấy một người.
Đường Quế Hương đứng trước cổng điểm thanh niên trí thức, trên tay giơ một lá thư, ra sức vẫy về phía tôi.
“Vân Chi!! Khôi phục kỳ thi đại học rồi!!!”
Da mặt cô ấy rám đen vì nắng, nhưng lúc cười, cả khuôn mặt như bừng sáng.
“Tớ muốn thi đại học! Cậu từng nói bảo tớ nhặt lại những thứ mình đã bỏ dở, tớ thật sự nhặt lại rồi! Cậu xem!”
Cô ấy kéo từ trong phòng ra một chiếc hòm gỗ rồi mở nắp, bên trong xếp ngay ngắn sách cấp ba, tài liệu ôn tập và sách bài tập.
Có cuốn là cô ấy nhịn ăn nhịn mặc dành dụm mua, có cuốn mượn của người khác, có cuốn tự chép lại. Cô ấy đã tích góp suốt mấy năm.
“Cậu bảo tớ học, tớ học. Dù chẳng biết vì sao, nhưng chuyện cậu bảo tớ làm, trước giờ chưa từng sai.”
Sống mũi tôi cay lên: “Thi đi, tớ giúp cậu.”
Từ ngày đó, ban ngày làm xong việc, tối đến tôi dạy thêm cho cô ấy.
Toán, văn, chính trị, kiến thức thường thức, bắt đầu từ cấp hai, từng chút từng chút bổ sung lên cao, nền tảng của cô ấy kém, học rất vất vả.
Năm đầu tiên, trượt.
Cô ấy khóc suốt một đêm, ngày hôm sau lau nước mắt, tiếp tục học.
Năm thứ hai, lại trượt.
Lần này cô ấy không khóc, nhưng người gầy đi rất nhiều, hốc mắt cũng hõm sâu.
“Vân Chi, cậu nói xem có phải tớ thật sự không được không…”
“Cậu làm được mà.”
“Nhưng hai lần rồi…”
“Hai lần thì có gì đâu. Có người chờ mười năm mới chờ được ngày khôi phục kỳ thi đại học, thậm chí còn chưa từng có cơ hội dự thi. Cậu đã rất giỏi rồi.”
Tôi mở bài thi lần trước của cô ấy, phân tích từng câu sai.
“Cậu xem, chỗ này là sơ suất. Chỗ này là khái niệm chưa nhớ chắc. Chỗ này là đọc đề không kỹ. Không phải vấn đề năng lực, chỉ là chưa đủ thành thạo. Luyện thêm nửa năm nữa là ổn.”
Năm thứ ba.
Chiều hôm giấy báo trúng tuyển đến, người đưa thư đạp xe vào làng.
“Đường Quế Hương! Đồng chí Đường Quế Hương! Mau ra nhận giấy báo!”
Đường Quế Hương chạy từ ruộng rau ra, chân dính đầy bùn, chộp lấy phong thư, xé ra nhìn một cái, sau đó đứng ngay giữa ruộng rau khóc òa lên.
“Vân Chi!! Tớ đỗ rồi!!!”
Trường Y tỉnh thành, cùng một trường với tôi, cô ấy cũng chọn cùng chuyên ngành với tôi.
“Tại sao lại chọn y?”
“Vì cậu. Cậu cho tớ biết một người phụ nữ dựa vào bản lĩnh của chính mình để sống là như thế nào. Tớ cũng muốn trở thành người như vậy.”
18.
Sau khi Đường Quế Hương lên tỉnh thành học, tôi tiếp tục trông coi trạm y tế Khê Trúc Lĩnh.
Tôi nhận hai học trò, một cô gái trong làng tên Tú Mai, một cô vợ trẻ lấy chồng từ làng bên sang tên Tiểu Hà.
Tôi dạy họ từ những chữ đầu tiên, sau đó dạy nhận biết dược liệu, học châm cứu, học thuộc các bài thuốc, cầm tay chỉ việc, từng chút một.