Chương 5

Trước đây bố mẹ chẳng bao giờ chịu dắt tôi đi, còn bây giờ thì tôi bận rộn đi học kiếm tiền nên chẳng có cơ hội.

Trong đó có đủ thứ: cháo bát bảo, thạch, khoai tây chiên, gạo…

Quan trọng nhất là giá rẻ giật mình, chỉ bằng một nửa, thậm chí là một phần ba giá bình thường.

Tôi đẩy chiếc xe mua hàng, lấy một túi gạo, rồi thêm hai thùng sữa, khoai tây chiên, bánh quy, mì tôm, bánh mì... chất đầy cả một xe.

Có một bác gái đi ngang qua tốt bụng nhắc nhở: "Này cháu nhỏ, gạo ở đây sắp mốc đến nơi rồi đấy, có tiền thì đi mua loại tốt hơn mà dùng."

"Còn mấy thùng sữa này nữa, tuy có sáu ngàn một thùng nhưng chỉ còn năm ngày nữa là hết hạn rồi, một mình cháu sao uống hết tận hai thùng được."

"Cháu cảm ơn bác ạ, cháu sẽ chú ý thời gian ạ." Miệng tôi cười không khép lại được.

Bỏ ra ít tiền nhất mà mua được bao nhiêu đồ ngon thế này thì còn gì bằng.

Sữa hết hạn vài ngày cũng chẳng sao, cái cảm giác đói đến cồn cào còn đáng sợ hơn cả việc uống sữa quá hạn nhiều.

Cứ như vậy, cuối cùng tôi cũng thoát khỏi cái cảnh cứ mở mắt ra là lại sợ bị chết đói.

Điều duy nhất khiến tôi không vui là khi kết quả thi giữa kỳ được công bố, tôi đã bị giáo viên chủ nhiệm gọi lên nói chuyện riêng.

Cô nghiêm mặt yêu cầu tôi phải mời phụ huynh đến trường.

"Tiểu Xả, cô đã xem qua thành tích năm lớp hai của em, em luôn đứng trong top mười của lớp. Vậy mà bây giờ, em lại tụt xuống đứng thứ năm từ dưới lên, trong giờ học thì cứ gà gật buồn ngủ, em ngày càng lười nhác rồi đấy."

"Ngày mai bảo bố mẹ cháu đến gặp cô."

Tôi cúi đầu nhìn mũi giày, thật thà kể hết hoàn cảnh gia đình mình cho cô nghe.

"Thưa cô, sau này em sẽ chú ý nghe giảng và nỗ lực để kéo thành tích lên ạ."

Chẳng còn cách nào khác, tôi cũng muốn chuyên tâm học hành lắm chứ.

Nhưng khi cái bụng còn chưa đủ no thì việc được đi học đã là một điều vô cùng xa xỉ rồi.

Ngày nào tôi cũng phải đau đầu nghĩ cách kiếm tiền, chỉ khi có nhiều tiền trong túi tôi mới thấy an tâm.

Cô giáo có vẻ không ngờ tôi lại là đứa trẻ bị bố mẹ bỏ rơi, cô trầm ngâm một lát rồi chậm rãi nói:

"Tiểu Xả à, thế em có muốn cả đời này cứ phải sống cảnh bữa đói bữa no, ngày nào cũng phải đi bới thùng rác với rửa bát thuê thế này không?"

Tôi lắc đầu: "Em không muốn ạ."

Các bạn trong lớp thường hay đặt biệt danh cho tôi vì thấy tôi đi bới thùng rác, họ gọi tôi là "con bé ăn mày".

Tôi đều biết hết cả.

Đứa trẻ nhỏ như tôi cũng đã bắt đầu biết tự trọng rồi, bây giờ tôi toàn phải đợi lúc không có ai mới dám đi bới rác.

Nhưng dù tôi có tắm rửa kỹ đến mức nào, bọn họ vẫn cứ đứng sau lưng bịt mũi, bảo là trên người tôi có mùi thiu.

Có lần tôi không nhịn được, liền hỏi Thạch Đầu trong làng: "Trên người tôi có hôi lắm không, có mùi thiu thật à?"

Thạch Đầu chẳng để tâm, bảo bọn đó chỉ giỏi làm trò mèo, chứ trên người tôi chẳng có mùi gì cả.

Cô giáo kiên nhẫn khuyên bảo tôi: "Thế thì em càng phải nỗ lực học hành hơn nữa. Học tập chính là con đường duy nhất và tốt nhất để những đứa trẻ nông thôn có thể bước ra khỏi lũy tre làng và thay đổi số phận của mình."

"Em vất vả nhặt phế liệu kiếm tiền là để đóng học phí đi học đúng không? Nhưng bây giờ em đang làm chuyện ngược đời đấy, em lại bỏ bê việc học hành sang một bên rồi."

Câu nói của cô như làm tôi bừng tỉnh.

Trong lòng như bị một quả tạ nặng nghìn cân giáng xuống, mọi sự mơ hồ, do dự và uất ức bấy lâu nay bỗng chốc đã có lời giải đáp.

"Tiểu Xả, cô sẽ giúp em làm đơn xin trợ cấp hộ nghèo của trường, giờ em cố gắng một chút thì vẫn còn kịp theo kịp chương trình đấy."

Tôi nuốt ngược nỗi đắng cay vào trong lòng.

Kể từ ngày đó, tôi bỏ hẳn việc đi bới thùng rác hàng ngày, chỉ đến cuối tuần mới ra chợ đầu mối lấy khoảng một trăm ngàn tiền rau xanh mang đi bán lẻ.

Thường thì mỗi buổi như vậy tôi kiếm được khoảng hai mươi ngàn tiền lãi.

Tôi bỏ ra ba trăm ngàn để mua lại một chiếc xe đạp cũ, mỗi ngày ngủ đến sáu giờ sáng là dậy để ôn lại các kiến thức cũ.

Tôi như một miếng bọt biển, điên cuồng hấp thụ kiến thức, hận không thể nghiền nát từng trang sách ra mà nuốt chửng vào bụng.

Chỗ nào không hiểu là tôi lại mặt dày đi hỏi thầy cô, hỏi cả những bạn học giỏi trong lớp.

Tôi không còn bận tâm đến những lời đàm tiếu hay bịa đặt sau lưng mình nữa, tôi hiểu rõ một điều rằng tương lai của mình sẽ không giống như bọn họ.

Thấy tôi chẳng có phản ứng gì, bọn họ nói mãi cũng chán rồi thôi.

Sau nửa học kỳ nỗ lực không ngừng nghỉ, kỳ thi cuối kỳ kết thúc, thành tích của tôi từ vị trí "bét bảng" đã leo lên được mức trung bình trong lớp.

Nhờ có khoản trợ cấp hộ nghèo của trường, cộng thêm số tiền kiếm được từ việc bán rau, tôi không còn phải lo lắng về cái ăn cái mặc nữa.

Nhưng hình như tôi vốn dĩ không được thông minh cho lắm.

Dù tôi đã nỗ lực hết mình nhưng thành tích vẫn cứ dậm chân tại chỗ ở mức trung bình.

Đặc biệt là năm lớp sáu này, lượng kiến thức khổng lồ khiến tôi nghẹt thở, cái này còn chưa kịp tiêu hóa xong thì thầy cô đã bắt đầu giảng sang cái mới rồi.

Tôi hiểu rằng mình cần phải đi học thêm.

Ngay ngoài cổng trường có lớp phụ đạo, mỗi tháng học phí là ba trăm ngàn đồng.

Số tiền không lớn, nhưng tôi lại không có.

Hiện tại hoàn cảnh của tôi chỉ dừng lại ở mức đủ để không chết đói, chứ chẳng dư dả gì để sống thoải mái.

Tôi bắt đầu nhận làm hộ bài tập cho các bạn trong lớp, vừa kiếm được tiền lại vừa có thêm cơ hội ôn lại kiến thức một lần nữa.

Đến học kỳ hai của năm lớp sáu, tôi bắt đầu thấy hoảng loạn thực sự, cái lòng tự trọng chết tiệt kia cũng biến đi đâu mất sạch.

Tôi tìm đến nhà bác trưởng làng để mượn tiền, vợ bác vừa nghe thấy đã oang oang cái mồm kể khổ, bảo nhà mình số vất vả, con trai út đầu tư cả trăm triệu mở cửa hàng rồi thua lỗ đến mức chẳng còn cái nịt.

Tôi vờ như không hiểu ý bà, cho đến khi bác trưởng làng vẻ mặt đầy khó xử rút một trăm ngàn nhét vào tay tôi, tôi mới quay người rời đi.

Tôi ghi vào sổ tay: "Ngày 2 tháng 3, mượn bác trưởng làng một trăm ngàn đồng".

Sau đó tôi lại mặt dày đi gõ cửa từng nhà khác, hệt như cái lần đi hỏi xin việc rửa bát mấy năm về trước.

Họ đưa ra đủ thứ lý do kỳ quái để từ chối tôi.

Có người còn mỉa mai: "Con gái con lứa học thêm làm cái gì cho phí tiền, học xong cấp hai rồi đi làm thuê vài năm, sau đó về lấy chồng là xong chuyện."

Mỗi lúc như vậy, tôi đều nhìn thẳng vào mắt họ và dõng dạc nói: "Cháu không lấy chồng sớm, cháu muốn đi học tiếp ạ."

Rất nhiều người bạn chơi cùng tôi trước đây đã bỏ học giữa chừng, họ không hiểu nổi tôi nên cũng xúm lại khuyên nhủ.

"Tiểu Xả ơi, con gái cuối cùng cũng phải đi lấy chồng thôi, nhất là cái loại không có bố mẹ ở bên như cậu thì lấy chồng sớm là lựa chọn tốt nhất, dù sao cũng có người mà nương tựa."

"Đúng đấy, trong nhà có người đàn ông vẫn hơn chứ, cậu nhìn cậu mấy năm nay xem, đêm nào cũng phải để con dao phay dưới gối, nguy hiểm biết chừng nào."

"Hơn nữa, dù cậu có thi đỗ đại học đi chăng nữa thì lấy đâu ra tiền mà đi học?"

Tôi nhìn họ, trong lòng càng thêm kiên định với ý nghĩ phải học cho bằng được.

Tôi không muốn giống như họ, bị môi trường sống hạn chế tư duy và nhận thức, để rồi cả đời chỉ quẩn quanh ở cái xóm nhỏ nghèo nàn này.

Tôi muốn bước chân ra khỏi lũy tre làng, đi đến những nơi thật xa, để được tận mắt nhìn thấy quảng trường Thiên An Môn mà cô giáo vẫn thường kể.

Trong làng vẫn còn nhiều người tốt bụng lắm.

Cuối cùng, tôi cũng gom góp được hơn một triệu đồng.

Tối đó, Thạch Đầu bưng sang cho tôi một bát canh gà.

Mấy năm nay mối quan hệ giữa tôi và anh ta ngày càng trở nên tốt đẹp hơn.

Trông anh ta tuy có vẻ lông bông lêu lổng nhưng nhân cách thì không đến nỗi nào, tuyệt đối không bao giờ bắt nạt kẻ yếu.

Tôi chẳng có thời gian mà tán gẫu với anh ta vì còn đang mải đánh vật với bài toán cuối cùng trong đề thi.

Cho đến khi anh ta rút ra một nắm tiền lẻ đập xuống bàn của tôi.

Tôi ngẩng đầu lên, anh ta lườm tôi một cái rồi quát khẽ: "Nhìn cái gì mà nhìn, không phải tiền trộm cắp đâu, tiền tôi tích cóp đấy."

Anh ta liếc nhìn cuốn sách đầy chữ của tôi, bĩu môi lẩm bẩm: "Đúng là đồ mọt sách, chẳng hiểu cái chữ nghĩa kia có gì hay mà học lắm thế."