Chương 8

Ngày bài viết được đăng tải, nó đã gây ra một cuộc thảo luận khổng lồ trên mạng.

Trong phần bình luận, có người kể lại trải nghiệm của chính mình, có người khóc ròng, có người phẫn nộ, nhưng cũng có người tấn công tôi, nói rằng "cô thật bất hiếu", "sao cô dám vạch áo cho người xem lưng", "mẹ cô nuôi cô lớn khôn có dễ dàng gì không".

Những lời thoại thật quen thuộc.

Tôi không trả lời bất cứ bình luận nào.

Tiểu Dương lúc đó cũng đã ở Bắc Kinh. Anh thi lại thành công vào Đại học Truyền thông, sau khi tốt nghiệp thì làm trợ lý đạo diễn, hiện đang quay bộ phim tài liệu ngắn đầu tay của mình.

Anh xem bài báo của tôi và gọi điện vào buổi tối.

"Chị Tô Niệm."

"Hửm?"

"Bài viết đó của chị làm tôi xem mà khóc đấy."

"Đừng gọi tôi là chị, anh lớn hơn tôi hai tuổi đấy."

"Gọi quen rồi, không sửa được. Cô vẫn ổn chứ?"

"Vẫn tốt."

Im lặng vài giây.

"Mẹ cô dạo này thế nào?"

"Khá hơn nhiều rồi. Bà ấy đang điều trị tâm lý dài hạn. Dì cả nói trạng thái của bà ấy đã ổn định hơn rất nhiều."

"Hai người có liên lạc không?"

"Có, mỗi tuần gọi điện một lần. Không lâu đâu, khoảng mười phút thôi."

"Bà ấy còn... làm những chuyện đó nữa không?"

"Không còn nữa. Bác sĩ nói bà ấy bị chẩn đoán là rối loạn nhân cách ranh giới. Những năm nay điều trị theo hệ thống nên đã tốt hơn trước nhiều."

"Thế thì tốt rồi."

"Tiểu Dương, tôi vẫn còn nợ anh bữa vịt quay đấy. Tuần sau rảnh không?"

"Rảnh! Nhất định phải rảnh rồi!"

Cúp điện thoại, tôi ngồi bên cửa sổ phòng thuê.

Đêm Bắc Kinh thật ồn ào. Tiếng hàng quán nướng dưới lầu, tiếng xe cộ xa xa, tiếng hàng xóm mở video trên mạng xã hội ầm ĩ, tất cả đều ồn vã và thô ráp.

Đây chính là cuộc sống của tôi.

Ồn ào, thô ráp, nhưng tự do.

Cô Chu đã nghỉ hưu rồi. Trước khi nghỉ hưu cô có gửi cho tôi một bức thư điện tử rất dài.

Trong thư cô nói rất nhiều điều mà năm xưa chưa nói.

"Tô Niệm, em là học sinh dũng cảm nhất mà cô từng gặp trong sự nghiệp giáo dục của mình. Không phải vì thành tích của em tốt, mà là vì em đã chọn không nhẫn nhịn vào lúc tất cả mọi người đều bảo em hãy 'nhẫn nhịn một chút đi'. Rất nhiều người cả đời cũng không làm nổi bước này."

"Năm đó khi em hỏi xin cô bản đánh giá tâm lý, cô biết em đã chuẩn bị cho tình huống xấu nhất. Em đang vẽ bản đồ cho con đường thoát thân của mình. Một đứa trẻ mười tám tuổi lẽ ra không nên phải học những điều này."

"Nhưng em đã học được, và em cũng đã sống sót."

"Những năm nay cô liên tục nhận được lời cầu cứu từ một số học sinh. Đều là những gia đình tương tự, những nghịch cảnh tương tự."

"Lần nào cô cũng kể câu chuyện của em cho các em ấy nghe, tất nhiên là đã giấu tên."

"Các em ấy nghe xong thường hỏi cô: Sau này chị ấy thế nào rồi?"

"Cô bảo họ: Chị ấy đã đến Bắc Kinh, và sống rất tốt."

Dòng cuối cùng của email là: "Em sống có tốt không?"

Tôi suy nghĩ rất lâu rồi trả lời một dòng chữ.

"Thưa cô, lần đầu tiên em cảm thấy sống trên đời là một chuyện khá tuyệt vời."

Tết năm nay, tôi đã về nhà.

Lần đầu tiên trở về sau bốn năm.

Ngày tàu đến ga, tuyết rơi lất phất.

Bố đến đón tôi. Ông đã già đi nhiều, tóc đã bạc nửa đầu, bước đi hơi chậm chạp.

Vẫn là chiếc xe cũ đó, ở ghế sau quăng một chiếc áo đại quân nhu.

"Lạnh không? Khoác vào đi."

"Không lạnh ạ."

"Khoác vào."

Tôi khoác áo vào.

Trong xe gió sưởi bật rất mạnh, ông mở đài phát thanh.

Suốt dọc đường vẫn không nói gì nhiều.

Đến cổng khu chung cư, ông đỗ xe cẩn thận, xách vali giúp tôi.

"Mẹ con đang đợi ở nhà, bà ấy nấu sườn xào chua ngọt đấy."

Tôi theo ông lên lầu.

Khi mở cửa nhà ra, mùi thơm của sườn sộc ngay vào mũi.

Mẹ đứng ở cửa bếp, đeo tạp dề, trên tay vẫn còn dính chút bột mì.

Bà gầy đi rất nhiều, tóc cũng đã bạc đi kha khá.

Thấy tôi, bà lau tay vào tạp dề, đôi môi khẽ động đậy.

"Về rồi à?"

"Vâng."

"Rửa tay rồi vào ăn cơm đi."

Không có tiếng gào khóc thảm thiết, không có cái ôm chầm lấy tôi, không có câu "Con cuối cùng cũng chịu về rồi, mẹ nhớ con chết đi được".

Rất kiềm chế.

Cứ như thể bác sĩ tâm lý đã dạy bà cách cư xử với tôi vậy.

Có lẽ đúng là đã dạy thật.

Trên bàn ăn có sườn xào chua ngọt, cá vược hấp, rau xào theo mùa và một bát canh cà chua trứng.

Bố mở một chai bia.

Tôi tự rót cho mình nửa ly.

Mẹ nhìn một cái, môi mấp máy. Tôi cứ tưởng bà sẽ nói "con gái con lứa uống rượu làm gì".

Nhưng bà không nói.

Bà chỉ gắp cho tôi một miếng sườn.

"Ăn nhiều vào, gầy quá rồi."

Tôi cắn một miếng sườn.

Vẫn là hương vị đó.

Ăn được một nửa, bà đột nhiên đặt đũa xuống.

"Niệm Niệm."

"Vâng."

"Mẹ xin lỗi con."

Giọng bà rất khẽ, khẽ đến mức suýt bị tiếng vù vù của quạt hút mùi át mất.

Tôi ngừng đũa.

Bà không nhìn tôi, cúi đầu, ánh mắt dán chặt vào bát cơm của mình.

"Những chuyện mẹ làm trước kia, bây giờ nghĩ lại mẹ thấy cứ như là một giấc mơ vậy. Biết rõ không phải là mơ, nhưng không dám tin là chính mình đã làm ra những chuyện đó."

"Bác sĩ nói mẹ bị chứng phụ thuộc kiểm soát. Nói mẹ sợ bị bỏ rơi, nên mới muốn trói buộc con bên cạnh. Nói mẹ dùng việc tự làm hại mình để đổi lấy sự phục tùng của con."

Giọng bà run rẩy.

"Trước kia mẹ không thấy mình có vấn đề gì, cứ nghĩ trên đời này người làm mẹ nào chẳng thế. Nghĩ rằng con không nghe lời là lỗi của con."

Bà ngẩng đầu lên, vành mắt đã đỏ nhưng không khóc.

"Sau đó bác sĩ bảo mẹ hãy nghĩ về một câu hỏi: Nếu năm đó Niệm Niệm làm theo lời mẹ, điền Sư phạm thành phố, gả cho người đàn ông đó, rồi cuối cùng sống không ra gì, mẹ sẽ thấy thế nào?"

"Mẹ bảo chuyện đó không thể nào xảy ra, nó nghe lời mẹ thì sẽ không thể sống khổ được."

"Bác sĩ bảo mẹ hãy đi tìm hiểu xem người đàn ông năm xưa con xem mắt sau này thế nào rồi."

Bà ngừng một lát.

"Mẹ đã đi nghe ngóng rồi. Hắn ta sau đó lại kết hôn thêm lần nữa. Vợ hắn năm ngoái mới ly hôn xong, lúc bỏ đi bị gãy mất hai cái xương sườn."

Bàn ăn im bặt.

"Đêm đó mẹ đã không ngủ được. Cứ mãi nghĩ rằng, nếu năm đó con thực sự nghe lời mẹ mà gả cho hắn..."

Bà không nói tiếp nữa.

Cũng không cần phải nói tiếp.

Kết cục đó, tôi còn rõ hơn bà nhiều.

Cắt bỏ tử cung, sân thượng tầng mười bảy, gió thổi rất mạnh.

"Mẹ."

"Hửm?"

"Bây giờ mẹ đã tốt hơn nhiều rồi."

Đây là sự thiện chí lớn nhất mà tôi có thể thốt ra được.

Bà ngẩn người, rồi gật gật đầu.

"Mẹ đang cố gắng."

Bữa cơm đó ăn rất lâu.

Không phải vì thức ăn nhiều, mà vì ở giữa có rất nhiều khoảng lặng.

Nhưng những khoảng lặng đó không giống với trước kia.

Khoảng lặng trước kia là sự nhu nhược của bố, sự áp chế của mẹ, sự ngột ngạt của tôi.

Khoảng lặng hiện tại chứa đựng những thứ khác.

Thứ gì đó gian nan, vụng về, còn lâu mới được chữa lành hoàn toàn, nhưng đã bắt đầu sinh trưởng.

Có lẽ nó được gọi là sự tin tưởng, hoặc là sự tôn trọng. Hay có lẽ chỉ là một sự công nhận đơn giản nhất:

Con là con, mẹ là mẹ.

Mẹ yêu con, nhưng con là một cá thể độc lập.

Ăn xong, mẹ vào bếp rửa bát.

Tôi đứng ở phòng khách, nhìn bức ảnh cả gia đình trên tường, chụp khi tôi sáu tuổi.

Trong ảnh mẹ ôm lấy tôi, cười rất tươi. Tôi bị sún một chiếc răng cửa, cũng cười rất tươi.

Bố đứng bên cạnh, biểu cảm vẫn thế, nhàn nhạt, không biết cười cho lắm.

Bên cạnh tủ lạnh có dán một tấm ảnh mới.

Là ảnh tôi chụp ở Bắc Kinh. Đứng trước cổng trường Báo chí, đeo ba lô hai quai, tóc ngắn, giơ tay chữ V hướng về ống kính.

Không biết là bố hay mẹ dán lên đó.

Miếng nam châm trên tủ lạnh đã mòn hết cả cạnh, tấm ảnh cũng bị sờ đến mức hơi cũ rồi.

Mẹ từ trong bếp đi ra, thấy tôi đang xem ảnh.

Bà ngập ngừng một lát rồi bước lại gần, đứng cạnh tôi.

Giữ khoảng cách tầm nửa bước chân.

Không tiến lại gần hơn nữa.

Nửa bước đó là chừng mực mà bà đã học được.

Cũng là biên giới mới giữa chúng tôi.

"Niệm Niệm."

"Vâng."

"Mẹ không giữ con nữa."

"Vâng."

"Con muốn bay xa bao nhiêu cứ bay. Mẹ ở đây đợi con về ăn cơm là được rồi."

Tuyết ngoài cửa sổ đã ngừng rơi.

Ánh đèn đường soi sáng bãi tuyết trắng xóa.

Tôi không nói gì, đưa tay nhẹ nhàng chạm vào mu bàn tay bà.

Rất khẽ, vừa chạm vào đã rời ra ngay.

Nhưng ngón tay bà khẽ co lại, rồi mở ra.

Bà không nắm lấy tay tôi.

Cứ để lần chạm đó đến tự nhiên, đi tự nhiên.

Đó là lần đầu tiên tôi chủ động chạm vào bà trong suốt hai mươi hai năm qua.

Cũng là lần đầu tiên bà không nắm chặt lấy mà không buông tay.

Sáng sớm hôm sau tôi lên tàu hỏa.

Quay lại Bắc Kinh, quay lại những ngày tháng của riêng mình.

Trên sân ga bố vẫn nói câu đó: "Đến nơi nhớ gọi điện."

Mẹ không đi tiễn, đã giao hẹn từ tối qua rồi.

"Con cứ đi đi, mẹ không tiễn nữa, sợ lúc đó mình lại không kiềm chế được."

Đây là khoảnh khắc bà thành thật nhất với chính mình.

Tàu bắt đầu chạy.

Thành phố lại một lần nữa lùi lại phía sau.

Điện thoại rung lên.

Mẹ gửi một tin nhắn thoại, dài ba giây.

Tôi ngập ngừng một lát rồi mở ra nghe.

Là một câu nói rất ngắn, giọng bà rất bình thản.

"Đi đường chú ý an toàn nhé."

Vỏn vẹn mấy chữ.

Cũng giống như bốn chữ của bốn năm trước.

Thượng lộ bình an. Đi đường chú ý an toàn.

Không có tiếng khóc nghẹn, không có sự níu kéo, không có câu "khi nào con lại về".

Đó chính là lời mà một người mẹ bình thường, phổ thông nên nói.

Tôi bỏ điện thoại vào túi áo.

Ngoài cửa sổ, mặt trời đang mọc lên rực rỡ.

HOÀN.