Chương 6

Lần này, người đứng trên bến tàu tiễn ta còn đông hơn trước. Xuân Đào ôm một tấm vải dùng để luyện tay, lấy hết can đảm hỏi:

“Đông gia, sau này ta cũng có thể theo thuyền đến Phúc Châu không?”

“Ngươi cứ luyện cho thành thạo công việc trong tay, học cho rõ sổ sách. Đợi khi xưởng đóng thuyền cần người, ta sẽ đưa ngươi đi.”

Đôi mắt nàng lập tức sáng bừng.

Thuyền đã đi rất xa, ta vẫn còn nhìn thấy họ đứng trên bến tàu vẫy tay. Gió từ phía sau đẩy căng những cánh buồm, mang theo vị mặn của biển, cùng mùi khô ráo của vải vóc vừa phơi qua nắng.

6

Chuyến đi Nam Dương hiểm nguy hơn ta tưởng tượng rất nhiều.

Lục Tự Bạch dẫn đoàn thuyền đến một đảo cảng mới phát hiện, dự định đổi lấy dược liệu và hương liệu. Vùng biển ấy thường có đá ngầm, hải tặc cũng hoành hành không ít. Vệ Hành chia người trên thuyền thành nhiều đội, dạy chúng ta nhận biết hiệu cờ, thắt nút dây thừng và truyền tin bằng lửa.

Nàng còn bảo ta theo thuyền trưởng học cách nhận biết các vì sao.

Ban đêm, boong thuyền vô cùng yên tĩnh, chỉ còn tiếng sóng vỗ vào mạn thuyền. Thuyền trưởng chỉ những vì sao trên trời, nói cho ta biết phải hướng ngôi sao nào về phía mũi thuyền, khi mây che khuất trăng thì nên dựa vào đâu để nhận biết dòng triều.

Ta học rất chậm, thường xuyên nhớ nhầm phương hướng. Vệ Hành không cười nhạo ta, mỗi lần chỉ xoay tấm bảng gỗ lại, bảo ta tính thêm một lần nữa.

“Trên biển, không sợ học chậm, chỉ sợ tự cho rằng mình đã học thành thạo.”

Khi thuyền đến đảo Lộ Môn để bổ sung nước ngọt, đoàn thuyền tạm dừng lại hai ngày.

Hòn đảo nhỏ nằm cạnh một vịnh tránh gió tự nhiên, trên bờ có mấy chục hộ ngư dân sinh sống. Nam nhân phần lớn ra khơi, những người ở lại bờ thì phụ trách phơi cá, sửa lưới, chăm sóc con trẻ. Thấy thuyền chúng ta cập bến, họ lập tức vây quanh xem buồm. Khi chạm vào lớp vải dầu chống ẩm ấy, ánh mắt ai nấy đều sáng lên.

Một lão phụ nhân chống gậy trúc nói với ta rằng mỗi năm đảo đều bị bão làm hỏng hơn mười tấm buồm. Ngư dân phải dành dụm tiền nửa năm mới làm được một tấm, vậy mà gió vừa nổi lên đã phải vay nợ để làm lại. Nam nhân trên đảo muốn học dệt buồm, nhưng ngày thường chẳng có ai dạy; các phụ nhân biết đan lưới, song lại không nắm rõ cách xử lý sợi gai và dầu trẩu.

Nghe xong, ta dẫn Xuân Đào cùng mấy nữ nhân trên thuyền, chuyển số sợi gai dư xuống bờ.

Lục Tự Bạch hỏi ta định làm gì.

“Dạy họ dệt một tấm buồm nhỏ. Buồm của thuyền lớn quá phức tạp, có thể bắt đầu từ loại buồm vuông dùng cho thuyền đánh cá.”

Lục Tự Bạch nhìn sắc trời.

“Chúng ta chỉ neo đậu hai ngày.”

“Hai ngày đủ để họ biết bước đầu tiên phải làm thế nào. Phần còn lại, ta sẽ để lại bản vẽ.”

Vệ Hành vác thương ra sau lưng, trực tiếp gọi binh sĩ đến giúp dựng giá đỡ.

“Ta đi đẽo cọc gỗ. Vọng Thư, ngươi nói xem phải sắp xếp sợi thế nào.”

Ta bận rộn suốt hai ngày liền.

Ngày đầu tiên, ta dạy họ chọn gai, se sợi, kiểm nghiệm dầu. Đôi tay các phụ nhân đều rất khéo léo, vì đã quen làm lưới đánh cá nên thắt nút còn thành thạo hơn cả những người mới trên thuyền. Đến ngày thứ hai, chúng ta trải vải buồm đã cắt sẵn trên bãi cát, gia cố chân buồm dọc theo mép, sau đó lắp vòng gỗ.

Một vị cô nương tên A Man mới mười sáu tuổi, đôi tay đầy những vết xước nhỏ do dây câu cứa vào. Nàng lặng lẽ hỏi ta:

“Khương nương tử, nữ nhân cũng có thể lên thuyền lớn sao?”

Ta đang chỉ cho nàng xem đường kim, nghe vậy liền ngẩng đầu.

“Có thể lên hay không, phải xem ngươi có biết bơi, có chịu nổi gió lớn hay không, cũng phải xem trên thuyền có thiếu người không. Nếu muốn đi, hãy học cho thật vững bản lĩnh.”

A Man mím môi.

“Phụ thân ta nói trên biển nguy hiểm, muốn ta gả đến vùng nội địa.”

“Trên biển quả thật nguy hiểm.” Ta đưa cho nàng một đoạn dây neo. “Nhưng nếu ngay cả cuộc sống mình muốn cũng không nói ra, người khác sẽ chỉ thay ngươi quyết định. Trước tiên cứ dệt xong tấm buồm này đi. Lần sau đoàn thuyền đi ngang qua, ta sẽ xem tay nghề của ngươi.”

Nàng nhận lấy sợi dây, trong đôi mắt như có một ngọn đèn nhỏ vừa được thắp lên.

Đến chạng vạng, tấm buồm mới được treo lên chiếc thuyền đánh cá cũ kỹ nhất trên đảo. Gió từ cửa vịnh thổi vào, buồm ban đầu chỉ khẽ rung, sau đó lập tức căng đầy.

Chủ thuyền là thúc phụ của A Man, kích động đến mức đi quanh thuyền hai vòng. Ông nhất quyết nhét toàn bộ cá khô đã ướp ba năm trong nhà cho chúng ta.

Vệ Hành ôm một gói cá khô lớn, cười đến mức không đứng thẳng nổi.

“Khương Vọng Thư, ngươi dạy một tấm buồm, đổi về nửa thuyền cá.”

Lục Tự Bạch đứng bên cạnh xem sổ sách, nghiêm túc gật đầu.

“Cuộc mua bán này không lỗ.”

Ta cầm một miếng cá khô cắn thử, mặn đến tê cả đầu lưỡi. Xuân Đào đứng bên cạnh đưa túi nước cho ta, vừa cười vừa nhìn. Ta cũng không nhịn được mà bật cười.

Đêm ấy, thuyền trưởng đến báo, nói có hai chiếc thuyền nhanh lạ mặt lượn quanh bên ngoài vịnh suốt một lúc lâu. Hiệu cờ treo trên cột buồm không đúng, trông giống đám thủy phỉ thường cướp hàng trong vùng.

Vệ Hành lập tức thu lại nụ cười, ra lệnh dập tắt phần lớn đuốc bên bờ, đồng thời bảo dân trên đảo trốn vào hang đá phía sau núi.

Lục Tự Bạch trải hải đồ ra, hỏi thuyền trưởng:

“Có thể đi ra ngoài bằng đường thủy phía bắc không?”

Thuyền trưởng lắc đầu.

“Phía bắc có bãi cạn, ban đêm thuyền lớn rất khó đi vững. Nếu cố xông qua, ngược lại còn bị chúng chặn giữa các bãi đá ngầm.”

Ta nhìn cửa vịnh quanh co trên hải đồ, chợt nhớ đến một con lạch nhỏ ở bãi bồi phía nam mà ta đã nhìn thấy khi dạy A Man dệt buồm ban ngày. Khi thủy triều rút, con lạch rất cạn, nhưng sau khi nước dâng, nó có thể thông đến vùng nước bên trong vịnh.

“Thuyền lớn không ra được, nhưng thuyền nhỏ thì có thể.” Ta nói. “Trên thuyền còn mấy tấm buồm dự phòng. Hãy thay buồm cho thuyền đánh cá của dân trên đảo, đưa phụ nhân và trẻ nhỏ đi qua con lạch phía nam, chuyển vào vùng nước bên trong. Chúng ta để thuyền trống ở đây, đợi bọn chúng mắc câu.”

Thuyền trưởng thoáng sững sờ, sau đó lập tức ngồi xổm xuống xem kỹ hải đồ.

“Con lạch ấy khi nước lên quả thật có thể đi qua. Chỉ là nếu thủy phỉ phát hiện thuyền chúng ta không động đậy, chưa chắc chúng đã chịu đến gần.”

Vệ Hành giơ tay chỉ vào giữa vịnh.