Chương 1

Năm tôi tám tuổi, mẹ ruột nhét tôi cho cô ruột đã nhiều năm không có con.

Em trai ngậm kẹo sữa trong miệng, chạy theo tôi trên con đường đất rồi gào lên:

“Chị chỉ là đứa được đưa sang đó để dẫn em trai tới thôi!”

“Đợi cô sinh được con trai rồi, ai thèm giữ lại cái đồ con gái lỗ vốn như chị!”

Tôi siết chặt vạt áo, nhất quyết không tin.

Nhưng lúc cô nắm tay dẫn tôi ra khỏi cửa, mẹ ruột đã quay lưng đi thẳng vào bếp.

Mối hận ấy, tôi ghi nhớ suốt mười năm.

Từ một con bé nhà quê chưa từng bước chân vào trường học, tôi từng bước thi đến vị trí thủ khoa toàn tỉnh.

Tôi chỉ muốn trở về trước mặt bà ta, tự miệng hỏi một câu.

Đứa con gái bị bà vứt bỏ năm ấy, rốt cuộc có xứng đáng sống nên người hay không.

Ngày mở tiệc mừng tôi đỗ đại học, quả nhiên bà ta chen vào sân.

Vừa mở miệng đã nói:

“Hòa à, mẹ đã tìm cho con một mối rồi.”

“Nhà người ta chịu đưa một trăm hai mươi nghìn tệ tiền sính lễ, vừa hay đủ xây nhà mới cho em trai con!”

Tôi mỉm cười đi vào nhà, lấy cuốn sổ hộ khẩu đã chuyển hộ khẩu ra rồi đặt “bộp” trước mặt bà ta.

“Thím à, bố mẹ của cháu đều viết rõ ràng trong cuốn sổ này.”

“Trong này từ đầu đến cuối chưa từng có tên thím.”

1

Em trai tôi - Lương Bảo Căn đá bay miếng vỏ dưa hấu trong tay tôi.

“Còn ăn nữa à?”

“Mẹ sắp đem chị cho người khác rồi đấy.”

Tôi vội cúi xuống nhặt.

Nó nhanh hơn một bước, giẫm chân lên vỏ dưa rồi cố tình nghiến qua nghiến lại mấy cái.

Phần ruột đỏ dính đầy bùn đất, không thể nhặt lên ăn được nữa.

“Em nói dối.”

“Chính tai em nghe mẹ nói, em lừa chị làm gì?”

Bảo Căn cắn viên kẹo sữa trong miệng đến rôm rốp, cố tình ghé sát vào tôi.

“Cô không đẻ được con nên mới đón chị sang làm đứa dẫn con.”

“Đợi bụng cô có con trai rồi, chị sẽ phải cuốn gói về đây.”

“Tôi không tin.”

“Không tin thì cứ chờ mà xem.”

Nó chạy đến cửa sân, còn quay đầu gào thêm một câu:

“Nhà cô nghèo đến mức thịt còn chẳng có mà ăn!”

“Nghe nói dượng còn đánh trẻ con nữa, chị sang đó kiểu gì cũng chết đói!”

Bảo Căn giẫm miếng vỏ dưa của tôi chìm hẳn xuống bùn, còn mình thì ngậm kẹo chạy mất.

Tôi đứng cạnh chuồng gà, lồng ngực từng cơn thắt lại.

Tối qua lúc châm thêm củi, tôi quả thật đã nghe thấy mẹ ruột — Tào Phượng Anh — nói chuyện trong nhà chính.

“Nuôi Chiêu Đệ chỉ tốn thêm miệng ăn.”

“Nếu anh chị muốn thì cứ dẫn nó đi, đỡ phải ngày nào cũng lượn trước mắt tôi chướng mắt.”

Khi ấy tôi cứ tưởng bà ta đang nói trong lúc tức giận.

Bây giờ nghĩ lại, câu đó chẳng khác nào cố tình nói cho tôi nghe.

Buổi chiều, cô tôi — Lương Tú Lan — bước vào sân.

Trong tay cô xách một túi trứng gà.

Chiếc áo vải xanh trên người đã giặt đến bạc màu, trên trán vẫn còn mồ hôi vì đi đường vội vã.

Tôi vứt chậu thức ăn cho gà xuống, chui tọt vào phòng rồi mở tủ quần áo trốn bên trong.

Trong tủ nhét đầy áo bông cũ.

Tôi co người vào góc sâu nhất, lấy tay áo bịt miệng.

“Chiêu Đệ đâu rồi?”

“Chẳng biết lại chạy lung tung ở đâu.”

Mẹ ruột tiếp cô ngoài sân, giọng thân thiết đến mức tôi suýt không nhận ra.

“Để tôi múc nước cho chị, chuyện hôm nay chúng ta nói rõ luôn.”

Hai người nói được mấy câu thì tiếng bước chân nhanh chóng tiến vào phòng.

Cánh tủ bị mẹ tôi kéo bật ra.

“Con ranh chết tiệt, trốn cái gì mà trốn!”

“Ra đây!”

Hai tay tôi sống chết bám lấy mép tủ.

“Mẹ, sau này con sẽ ăn ít lại.”

“Gà với heo con đều cho ăn.”

“Mẹ đừng đưa con đi được không?”

Bà ta túm cánh tay tôi kéo ra ngoài.

Đầu gối tôi va vào cửa tủ, đau đến hít mạnh một hơi.

“Cho mày sang đó hưởng sung sướng mà còn làm bộ làm tịch!”

“Con không đi!”

Không kéo được tôi ra, mẹ ruột tức điên, giơ tay tát một cái khiến nửa bên mặt tôi tê rần.

Bảo Căn tựa vào cửa xem trò vui.

Nó thổi bong bóng kẹo, “bép” một cái vỡ ngay trên mặt.

“Mẹ, con sẽ nghe lời!”

“Con không động vào đồ của em nữa!”

“Trong cái nhà này có thứ gì đến lượt mày động vào chắc?”

Mẹ lại giơ tay.

Cô tôi từ phía sau túm lấy cổ tay bà ta.

“Đủ rồi.”

Cô kéo tôi ra khỏi tay mẹ, vén tay áo tôi lên.

Nhìn thấy những vết bầm xanh tím chồng chéo trên cánh tay, sắc mặt cô lập tức sa xuống.

“Con bé mới tám tuổi, sao cô xuống tay nổi?”

“Tôi đẻ nó ra, tôi muốn dạy thế nào là chuyện của tôi.”

“Nếu đã chê nó tốn cơm, vậy sau này tôi dẫn nó đi, không cần cô quản nữa.”

Nói xong, cô ngồi xổm xuống lau nước mắt cho tôi.

“Trước tiên sang nhà cô ở.”

“Cô không đánh con.”

Tôi nhìn qua vai cô về phía mẹ ruột, vẫn hy vọng bà ta sẽ nói một câu “đừng đi”.

Nhưng bà ta chỉ ném từ trong phòng ra một bọc vải rách.

“Quần áo rách của nó ở trong đấy hết.”

“Mang đi nhanh lên.”

Cô không thèm động đến cái bọc ấy.

Cô chỉ cởi áo ngoài của mình khoác lên vai tôi.

“Quần áo tôi sẽ may mới cho con bé.”

Mẹ ruột bĩu môi.

“Nghe chưa?”

“Người ta quý hóa mày lắm, đừng có bày cái mặt như nhà có tang nữa.”

Cô nắm tay tôi bước qua ngưỡng cửa.

Đi ra đến con đường đất, tôi vẫn quay đầu nhìn lại.

Mẹ ruột đã chui vào bếp.

Tiếng xẻng va vào nồi leng keng.

Bà ta thật sự không nhìn tôi lấy một lần.

Bảo Căn bám khung cửa lè lưỡi với tôi, khóe miệng vẫn còn dính vụn kẹo.

Hôm đó là lần đầu tiên tôi hiểu ra.

Hóa ra khi một người bị vứt bỏ, căn nhà phía sau vẫn có người nhóm bếp nấu cơm như thường.

Nhà cô ở làng bên, đi đường đất chưa đến nửa tiếng.

Dượng tôi — Vương Thủ Thành — đang chẻ củi trong sân.

Thấy cô dắt tôi về, dượng lập tức đặt rìu xuống.

Dượng đưa cho tôi một bát nước ấm, rồi quay vào bếp mở nắp nồi.

“Mì sắp chín rồi.”

“Trong nồi còn có một quả trứng.”

Tôi nhìn chằm chằm quả trứng, không dám cầm đũa.

Ở nhà cũ, trứng gà đều thuộc về Bảo Căn.

Tôi nhìn nhiều hơn một cái cũng bị mắng.

Dượng đẩy bát về phía tôi.

“Ăn đi.”

“Nấu cho con đấy.”

Tôi cúi đầu ăn quá vội, nước canh sặc lên mũi.

Cô vừa vỗ lưng vừa bảo tôi ăn chậm thôi.

Tối hôm ấy, cô đun hai nồi nước rồi đặt chậu gỗ sau cửa bếp.

Nước bẩn từ người tôi chảy xuống.

Phải thay đến chậu thứ ba nước mới trong.

Cô kéo tay áo tôi lên.

Nhìn những vết thương cũ mới chồng lên nhau, cô khẽ mắng:

“Tào Phượng Anh làm mẹ kiểu gì vậy không biết.”

Nói xong, cô lập tức im miệng.

Cô lấy khăn tránh những chỗ trầy da rồi nhẹ nhàng lau người cho tôi.

Tắm xong, trên giường đã bày sẵn quần áo mới, giày vải mới và một chiếc cặp sách màu xanh.

Tôi sờ chiếc khóa đồng trên cặp, nhỏ giọng nói:

“Con không dùng được đâu.”

“Con chưa từng đi học.”

Tay cô khựng lại.

“Con tám tuổi rồi mà vẫn chưa được đi học sao?”

“Mẹ ruột bảo con gái biết chữ cũng chẳng để làm gì, ở nhà còn làm được nhiều việc hơn.”

Dượng đang ngồi bên cửa bếp châm củi.

Nghe vậy, dượng đặt kẹp than xuống đất.

“Sáng mai đi hỏi trường ngay.”

Đêm đó, tôi nghe hai người bàn chuyện học phí ở nhà ngoài.

Cô nói dù nhà có túng đến mấy cũng phải cho tôi đi học.

Dượng chỉ đáp một câu:

“Trong nhà thêm một đứa trẻ, cùng lắm cũng chỉ thêm một đôi đũa.”

Sáng hôm sau, chiếc cặp mới được đặt lên đầu gối tôi.

Cô còn giặt sạch chiếc áo cũ của tôi rồi phơi trong sân.

Cô nói quần áo còn mặc được thì đừng lãng phí.

Nhưng chiếc áo dính máu kia, cô nhất quyết không cho tôi mặc lại.

Tôi hỏi cô quần áo mới có đắt không.

Cô giữ vai tôi, xoay người tôi về phía gương.

“Trẻ con tám tuổi thì phải mặc quần áo sạch sẽ.”

“Chuyện tiền nong chưa đến lượt con lo.”

Tôi nhìn chính mình trong gương, tóc được chải gọn gàng, ngắm mãi vẫn chẳng nhận ra.

Dượng lấy vải bạt may thêm hai lớp dưới đáy cặp cho tôi.

Dượng còn viết tên tôi vào mặt trong, sợ ngày đầu đi học tôi không tìm được đồ.

Cô đạp xe đưa tôi đến trường làng.

Trùng hợp thay, tôi và Bảo Căn lại được xếp cùng lớp.

Vừa nhìn thấy tôi mặc áo mới, mặt nó lập tức xị xuống.

Tan học, nó lao tới giật quai cặp của tôi.

“Con gái học hành làm gì?”

“Tốn tiền của cô!”

Quai cặp bị nó giật đứt.

Sách vở bên trong rơi đầy đất.

Nó còn định giẫm lên.

Tôi nhào tới đẩy nó ngã, cưỡi lên người nó rồi đấm loạn xạ.

Đến khi giáo viên kéo hai chúng tôi ra, mũi Bảo Căn đã chảy máu, còn tóc tôi cũng bị nó giật mất một nhúm.

Sắp tan học, mẹ ruột xông thẳng vào lớp.

Bà ta túm tai tôi kéo ra ngoài.

Giáo viên đứng chắn trước mặt.

“Đứa trẻ đã giao cho cô nó chăm sóc rồi, có gì chị cứ bình tĩnh nói chuyện.”

“Nó chui từ bụng tôi ra!”

“Dù tôi có đánh chết nó cũng chưa đến lượt người ngoài xen vào!”

Bà ta cứ thế kéo tôi về căn nhà cũ, rút một cây roi tre sau cửa.

“Em trai mày là cái gốc của nhà họ Lương!”

“Mày dám đánh nó chảy máu mũi?”

Roi tre quất xuống chân.

Tôi đau đến mức chui xuống gầm ghế.

Bà ta kéo tôi ra đánh tiếp.

Mãi đến khi cổ tay mỏi nhừ mới chịu dừng.

Bảo Căn ngồi trên bậc cửa gặm dưa ngọt, còn cố tình phun hạt dưa xuống chân tôi.

Mẹ ruột mở tấm ván che hầm rồi đẩy tôi xuống.

Trong hầm nồng mùi đất ẩm.

Xung quanh tối đen, giơ tay lên còn chẳng nhìn thấy ngón tay.

Tôi ôm đầu gối ngồi sát tường.

Tôi thậm chí đã chuẩn bị tinh thần bị nhốt vài ngày.

Không biết qua bao lâu, phía trên bỗng vang lên tiếng bước chân dồn dập.

Ánh đèn pin chiếu xuống cửa hầm.

“Chiêu Đệ, ngẩng đầu lên.”

“Là cô đây.”

Cô bước xuống thang gỗ.

Ánh đèn quét qua đôi chân tôi, hơi thở cô lập tức nặng đi.

Ra khỏi hầm, cô cẩn thận xắn ống quần tôi lên, nhìn từng vết roi đang sưng đỏ.

Mẹ ruột đuổi ra tận sân, chống nạnh mắng cô lo chuyện bao đồng.

“Nó là giống của tôi.”

“Tôi quất nó vài roi thì làm sao?”

“Cô đánh con bé thành thế này rồi còn nhốt xuống hầm, đây mà gọi là dạy con à?”

“Một người đàn bà đẻ còn không đẻ được như chị thì giả vờ làm mẹ cái gì!”

Mặt cô trắng bệch.

Nhưng bàn tay đang nắm tay tôi lại siết chặt hơn.

Cô móc số tiền lẻ đã tích cóp rất lâu trong túi ra, đếm đủ năm trăm tệ rồi đặt mạnh xuống bàn.

“Coi như tiền cơm của nó từ nay về sau.”

“Từ hôm nay, nó ăn cơm nhà tôi, ở nhà tôi.”

“Sau này cô còn động vào nó một ngón tay, tôi sẽ đi báo công an.”

Nhìn thấy tiền, tiếng mắng của mẹ ruột cuối cùng cũng nhỏ xuống.

Cô không tranh cãi thêm, chỉ nắm tay tôi rời khỏi sân.

Tôi ngồi sau xe đạp, vòng tay ôm lấy eo cô.

“Cô, con xin lỗi.”

Cô không hỏi tôi xin lỗi chuyện gì.

Cô chỉ kéo hai tay tôi ôm chặt mình hơn.

Tôi áp mặt lên lưng cô, trong lòng vẫn sợ cô sẽ ghét tôi vì tôi toàn gây chuyện.

Nhưng suốt quãng đường ấy, bàn tay đặt bên cạnh để giữ cho tôi khỏi ngã chưa từng rời đi.

Sau lần bị nhốt dưới hầm, ngày nào cô cũng đưa đón tôi đi học.

Nhưng đến bảng chữ cái phiên âm tôi còn chẳng nhận đủ.