Chương 1

Tôi đã tham gia kỳ thi đại học suốt 3 năm liền.

Mỗi lần, tôi đều làm bài kín cả trang giấy, vậy mà lần nào cũng là… 0 điểm.

Lần đầu tiên thi, tôi kiểm tra bài ba lượt rồi mới nộp.

Ngay cả bài văn cũng viết hơn tám trăm chữ, tự ước tính ít nhất phải được 620 điểm.

Nhưng vào ngày công bố điểm, cả bốn môn đều là 0.

Tôi nghĩ hệ thống có lỗi, liền chạy đến phòng tuyển sinh xin phúc khảo.

Nhân viên lôi bài thi của tôi ra, mỗi câu đều viết kín, chữ ngay ngắn, trình bày đầy đủ.

Nhưng điểm vẫn là 0.

Tôi học lại một năm.

Lần thi thứ hai, tôi làm còn chắc chắn hơn năm trước, mỗi câu đều đối chiếu lại một lần.

Ngày công bố điểm, mẹ tôi đứng cạnh cùng tôi tra cứu.

Bà nhìn màn hình, tay bắt đầu run.

Vẫn là 0.

Tôi không sao hiểu nổi.

Bài của tôi rốt cuộc có vấn đề gì?

Tại sao tôi đã làm hết tất cả câu hỏi, mà giám khảo lại không chịu cho dù chỉ một điểm?

1

“Điểm này không chấm sai.”

Trưởng nhóm chấm thi đẩy bốn tờ phiếu trả lời của tôi lại, vẻ mặt lạnh nhạt.

Tôi đứng trong căn phòng tuyển sinh chật hẹp, máu dồn lên não.

Mỗi câu đều viết kín.

Bài văn Ngữ văn 860 chữ, không sai một lỗi chính tả.

Toán làm đầy đủ từng bước, đáp án cuối cũng đúng.

Đọc hiểu tiếng Anh làm ba lần, kiểm tra ba lần.

Bài tổng hợp Lý - Hóa - Sinh tôi còn viết thêm hai cách giải.

Bốn bài, bốn môn- tất cả đều là 0.

Tay tôi run lên, cổ họng khô khốc như muốn nứt ra.

“Tôi muốn xem bản ghi chấm điểm.”

Ông ta lắc đầu.

“Xem cũng vô ích.”

“Vô ích là sao?”

Tôi hét lớn đến mức người xếp hàng ngoài hành lang đều quay đầu lại nhìn.

“Tôi bị 0 điểm, đến quyền xem bản ghi chấm điểm cũng không có sao?”

Ông ta đứng dậy, đóng cửa lại rồi hạ giọng, nói một câu khiến tôi suy nghĩ suốt ba năm sau đó:

“Thí sinh như em, không có giám khảo nào dám cho điểm đâu.”

Tôi sững người.

“Thí sinh như tôi” là thế nào?

Tôi tên là Tri Hạ, một đứa con gái nông thôn từ vùng núi nghèo thi ra.

Bố làm ruộng, mẹ nuôi gà nuôi lợn, ba đời nhà tôi hiếm khi ra khỏi huyện.

Tôi không có bối cảnh quan hệ, cũng chưa từng đắc tội ai.

Từ lớp 10 đến lớp 12, thành tích của tôi chưa từng rơi khỏi top 3.

Thi thử lần nào cũng đứng top đầu, giáo viên chủ nhiệm từng nói tôi đủ sức đỗ vào Bắc Đại.

Tôi đuổi theo kéo tay áo ông ta.

“Xin ông nói cho tôi biết, rốt cuộc vấn đề nằm ở đâu.”

Ông ta hất tay tôi ra, vẻ mặt chuyển từ khó chịu sang phức tạp.

“Chuyện không nên hỏi thì đừng hỏi. Về đi.”

Tôi chặn cửa.

“Tôi cần một lý do.”

Ông ta nhìn tôi vài giây.

“Em tự hiểu trong lòng. Đừng giả vờ nữa.”

Câu nói ấy như đập thẳng vào đầu tôi.

Tôi hiểu cái gì? Tôi giả vờ cái gì?

Ông ta lách qua tôi, giày da gõ cộp cộp trên nền đá.

Tôi ngồi sụp xuống bên dãy ghế nhựa ngoài hành lang, đầu gối không chịu nổi, cả người trượt xuống theo bức tường.

…

Trước kỳ thi một tuần, thầy chủ nhiệm Vương Minh Viễn gọi tôi lên phòng so đáp án.

Thầy cầm đáp án chuẩn, so từng câu, càng so càng vui.

“Tri Hạ ổn rồi, ít nhất phải được 620, đăng ký Bắc Đại không thành vấn đề.”

Ngày điền nguyện vọng, tôi viết nắn nót bốn chữ: Đại học Bắc Kinh.

Trước ngày công bố điểm, thầy Vương còn gọi điện:

“Ngày mai có điểm rồi, thầy chờ tin tốt của em.”

Giọng thầy nhẹ nhõm, như thể việc tôi thi đỗ đã là chuyện chắc chắn.

Sau khi có điểm, tôi gọi cho thầy 17 cuộc— không một cuộc nào được nghe máy.

Tôi nhắn tin hỏi thầy có thể giúp tôi tìm hiểu không.

Tin nhắn hiện “đã đọc”, nhưng thầy không trả lời.

Từ ngày đó, thầy không liên lạc với tôi nữa.

Đó là lần thi đầu tiên của tôi.

Mười tám tuổi, tôi cảm thấy như trời sập.

Mẹ tôi ngồi xe ba tiếng từ quê lên đón tôi.

Bà vừa đi vừa an ủi, nói chắc chắn hệ thống có lỗi, phải đi kiện.

Bố tôi ngồi xổm trước cửa nhà hút thuốc, tàn thuốc rơi đầy đất.

Ông không giỏi nói chuyện, im lặng hồi lâu rồi chỉ nói:

“Thi lại lần nữa đi, bố nuôi con.”

Mùa hè năm đó, tôi nhốt mình trong phòng, lật toàn bộ sách giáo khoa ba lần.

Tôi không tin.

Lần sau, tôi sẽ thi tốt hơn nữa—tốt đến mức không ai có thể cho tôi 0 điểm.

2

Năm học lại, tôi liều mạng đến cùng cực.

Mỗi sáng 5 giờ dậy, đêm đến 12 giờ mới gấp sách.

Tôi ghi chép lỗi sai thành bốn quyển, nghiền ngẫm từng câu từng chữ.

Trong lớp có nhiều học sinh học lại, ai cũng vất vả— nhưng không ai liều mạng như tôi.

Vì họ muốn tăng điểm, còn tôi muốn chứng minh mình không đáng bị 0 điểm.

Thi thử, tôi lần nào cũng đứng nhất toàn khối.

Tiếng Anh tuyệt đối, Toán chỉ mất 2 điểm trình bày, Văn được 54.

Giáo viên đều nói: điểm này đủ đỗ Thanh Hoa.

Trước kỳ thi ba ngày, tôi tự đi khảo sát điểm thi hai lần.

Tôi nhớ rõ phòng ở đâu, nhà vệ sinh hướng nào, từ lớp ra cổng bao nhiêu bước.

Lần này, tôi không để bất kỳ sai sót nào.

Ngày thi, mỗi câu tôi điền đều đối chiếu số câu.

Mỗi lần tô đáp án đều kiểm tra có lệch dòng không.

Môn cuối cùng, tôi kiểm tra bài toàn bộ hai lần, chắc chắn không bỏ sót ô nào.

Nộp bài xong, tôi thở phào.

Lần này, tôi đăng ký Thanh Hoa.

Tôi nghĩ, đổi một trường khác, có lẽ kết quả sẽ khác.

Ngày công bố điểm, mẹ tôi xin nghỉ làm để ở bên tôi.

Tôi nhập số báo danh, nhấn tra cứu.

Khoảnh khắc trang hiện lên, tay mẹ tôi siết chặt vai tôi.

Ngữ văn: 0

Toán: 0

Tiếng Anh: 0

Tổng hợp: 0

Bốn con số 0 xếp ngay ngắn.

Tay mẹ tôi bắt đầu run.

Bà không nói gì, tay run hơn mười giây, rồi “bịch” một tiếng quỳ xuống sàn.

“Sao lại thế này… con gái tôi không phải đứa như vậy…”

Bà đập trán xuống nền gạch, từng cái một.

Bố tôi từ ngoài bước vào, thấy cảnh đó, điếu thuốc rơi khỏi tay.

Ông im lặng rất lâu, lâu đến khi mẹ tôi gần như ngất đi, mới nói:

“Để tôi đi tìm thầy Vương.”

Sáng hôm sau, bố tôi mang theo hai vạn tệ— số tiền ông làm công trường ba tháng mới dành dụm được— lên thành phố.

Ông tìm gặp thầy Vương Minh Viễn.

Thầy nhận tiền, vỗ vai bố tôi:

“Yên tâm, tôi đi hỏi giúp, chắc chắn sẽ cho gia đình một câu trả lời.”

Ba ngày sau, thầy gọi lại:

“Tôi hỏi rồi, bài của cháu đúng là 0 điểm, người chấm không có vấn đề gì, có thể là do áp lực tâm lý quá lớn, phát huy không tốt.”

Tiền không trả lại.

Nhưng hai ngày sau, thầy gửi về một quyển sách:

“Điều chỉnh tâm lý trước kỳ thi.”

…

Tôi ngồi trên giường lật sách, lật được hai trang đã không đọc nổi.

Áp lực tâm lý? Phát huy không tốt?

Tôi làm đúng, viết rõ, trình bày đầy đủ.

Trưởng nhóm chấm thi còn nói bài tôi làm kín hết.

Sao lại là 0?

Tôi ném quyển sách vào góc tường.

Bố mẹ ngồi đối diện, mắt đều đỏ.

Mẹ nắm tay tôi:

“Tri Hạ, chắc chắn có nguyên nhân. Mình học lại thêm một năm nữa, lần sau nhất định sẽ được.”

Bố tôi gật đầu:

“Đúng, làm lại lần nữa.”

…

Từ đó, bố tôi đi công trường xa hơn, mỗi tháng kiếm thêm 800 tệ.

Mẹ ban ngày rửa bát, tối về nhận việc thủ công dán hộp giấy— mỗi cái hai xu.

Hai người làm ba công việc, gom đủ học phí.

Chiếc chăn cũ hơn chục năm trong nhà đã cứng như đá, mẹ không nỡ thay.

Nhưng bà lại đăng ký cho tôi lớp học lại đắt nhất, còn thuê gia sư kèm riêng.

Đêm đóng học phí xong, tôi quỳ trước mặt họ.

“Bố, mẹ, con xin lỗi, là con vô dụng.”

Bố kéo tôi dậy:

“Không phải lỗi của con. Làm lại lần nữa, nhất định được.”

Mẹ lau nước mắt cho tôi:

“Tri Hạ của mẹ là đứa thông minh nhất. Mẹ tin con.”

Lần này, tôi không quay lại trường cũ.

Tôi đến một trường luyện thi ở thành phố bên, tên là Kim Bảng.

Nghe nói đó là nơi có giáo viên tốt nhất tỉnh, năm nào cũng có học sinh đỗ Thanh Hoa – Bắc Đại.

Tấm biển treo bốn chữ: “Tăng điểm không phân biệt.”

Tôi nghĩ— đổi hoàn toàn môi trường, đổi giáo viên, đổi điểm thi— chắc sẽ không còn vấn đề.

3

Trưởng phòng tuyển sinh của Kim Bảng trực tiếp tiếp tôi.

Ông xem thành tích thi thử của tôi, mắt sáng lên:

“Thành tích này, vào đây chính là hạt giống thủ khoa.”

Ông sắp cho tôi phòng đơn tốt nhất, có nhà vệ sinh riêng, còn bố trí một giáo viên kèm riêng.

Cô giáo họ Chu, hơn ba mươi tuổi, đeo kính gọng vàng, nói chuyện nhẹ nhàng.

Ngày đầu gặp, cô rót cho tôi cốc nước:

“Tri Hạ, chuyện trước đây tôi đều biết rồi. Em yên tâm, ở đây sẽ không xảy ra chuyện đó nữa.”