Chương 2

4.

Nắng trên thị trấn chói chang, tôi gần như chạy bán sống bán chec đến trạm mua bán hợp tác xã.

Ngô Phương đang từ trạm lương thực đi ra, vắt khăn ướt trên vai, một tay cầm cốc tráng men, một tay quạt quạt cho mát.

Thấy tôi thở hổn hển chạy đến, cô ấy vội vàng tiến lại.

“Ối chà Tiểu Mai, cô làm sao thế? Sao lại chạy nhanh thế này?”

Tôi không kịp nói gì khác, chỉ hỏi:

“Triệu Đức Thanh… ông ấy đi rồi à?”

“Đi rồi.” Ngô Phương đáp dứt khoát, “Đi từ buổi sáng, đi bằng máy kéo được điều từ bên hợp tác xã, hình như còn phải về nhà máy họp nữa.”

Tôi nghiến chặt răng, cổ họng đau rát:

“Hôm nay ông ấy… có để lại 500 tệ phải không?”

Ngô Phương hơi sững sờ:

“Đúng vậy, trước khi đến đây ông ấy có nói là báo ơn, đưa một bọc tiền cho Vân Dao, nói là ‘ơn cứu mạng’, còn bảo cô ta dùng tiền này để đi học đại học nữa.”

Tôi nhắm mắt lại, cố gắng kìm nén giọng nói gần như vỡ òa:

“Năm đó người cứu ông ấy… không phải Vân Dao, mà là tôi.”

Ánh mắt Ngô Phương lập tức thay đổi.

Giọng cô ấy khựng lại một nhịp, hạ thấp xuống:

“Cô nói là… năm đó lũ lụt… là cô nhảy xuống sông à?”

Tôi gật đầu.

Sắc mặt Ngô Phương trở nên khó coi, lông mày cau chặt, nửa ngày sau mới nặn ra một câu:

“Ôi trời… nếu cô sớm nói một câu, hôm nay đáng lẽ cô phải đứng trước mặt giám đốc Triệu rồi.”

Cô ấy dừng lại một chút, trong mắt đầy nghi ngờ và bất bình:

“Tôi đã nói rồi mà, cái con bé Vân Dao tay yếu chân mềm đó, từ nhỏ đến lớn ngay cả ao nước còn không dám đến gần một bước, lấy đâu ra cái gan nhảy xuống sông cứu người? Cô nói xem cô ta có bơi nổi không?”

“Nhưng mấy người trong đội sản xuất lại còn tranh nhau đứng ra làm chứng cho cô ta, nói là cô ta ‘có lòng tốt có phúc khí’, nói cô ta ‘có tinh thần chính nghĩa’.”

Cổ họng tôi khô khốc, khẽ hỏi:

“Cô nói là… những người đó, đều làm chứng cho Vân Dao?”

Ngô Phương gật đầu, sắc mặt lạnh đi:

“Đúng vậy, lúc đó ai cũng im lặng, nhưng giám đốc Triệu vừa hỏi, mấy người họ ngược lại lại đứng ra gật đầu trước, khăng khăng nói chính là Vân Dao cứu người.”

Ngực tôi như bị người ta dùng cuốc đập một cái, từng nhát từng nhát đau âm ỉ, xuyên vào trong tim.

Trong đầu tôi không tự chủ được hiện lên cảnh tượng Lâm Khiêm “đi lại” trong làng những năm qua.

Ngón tay tôi cào vào lòng bàn tay, răng cắn chặt đến mức đau điếng.

Những năm qua Lâm Khiêm dùng của hồi môn của tôi, từng món từng món mang đi biếu xén, đổi lại “ân tình”, cũng khiến ơn cứu mạng của tôi bị chiếm đoạt.

Ngô Phương thở dài:

“Cô đừng lo, chuyện này có lẽ còn có thể xoay chuyển được.”

Tôi nghiêm túc nhìn cô ấy:

“Cô có thể giúp tôi liên lạc với một người không?”

Cô ấy đưa tay vỗ vỗ cánh tay tôi:

“Tô Mai à, năm nghèo nhất, nhà cô đã cho tôi một miếng ăn. Tôi vẫn luôn ghi nhớ ân tình này. Muốn tìm ai, cô cứ nói đi.”

5.

Trên đường về làng, trời đã bắt đầu nhuộm ráng chiều, mặt trời giống như một khối lửa âm ỉ, đè nặng trên đường chân trời.

Tôi từng bước từng bước đi về phía nhà họ Lâm.

Khi tôi về đến nhà họ Lâm, màn đêm đã buông xuống.

Trong nhà vẫn còn sáng đèn, Vân Dao đang ngồi bên bếp lò quạt nan, mẹ Lâm nửa nằm trên giường nghỉ ngơi, Lâm Khiêm tựa vào cửa hút thuốc lá, vẻ mặt lười nhác.

Tôi bước vào cửa, Lâm Khiêm liếc nhìn tôi, lông mày cau chặt, giọng điệu đầy vẻ khó chịu:

“Sao giờ này mới biết đường về? Làm cái gì cũng lề mề.”

Tôi đặt giỏ xuống, giọng điệu bình tĩnh:

“Trời tối quá, cửa hàng không mở. Em nghĩ nên để đến mai đi, tiện thể mang theo ít đồ đi chợ phiên.”

Mẹ Lâm giơ tay hừ lạnh một tiếng:

“Đừng có lề mề nữa, tối nay phải may xong quần áo cho Tiểu Khiêm, sáng mai chồng con phải lên tỉnh rồi, ăn mặc phải tươm tất.”

“Cái gì? Sao lại đi nhanh vậy.”

Lâm Khiêm ghét bỏ liếc nhìn tôi, nghĩ rằng tôi lại sắp như mọi khi mà khóc lóc luyến tiếc anh ta.

“Đàn bà quê mùa đúng là không có kiến thức, tôi và Vân Dao phải đi nộp tiền học.”

Tiền của tôi! Bọn họ muốn lấy tiền học đại học của tôi!

Tim tôi như bị một cục than đè nặng, nóng rát, gần như muốn xé toang lồng ngực.

Nhưng bề ngoài tôi không dám biểu hiện, chỉ cúi đầu đáp một tiếng, rồi đi vào phòng ngủ phụ.

Lâm Khiêm ngẩng đầu nhìn tôi một cái, có chút nghi hoặc vì sao tôi lại không gây chuyện.

Trong phòng ngủ phụ chỉ có một chiếc đèn dầu hỏa nhỏ, ánh sáng lờ mờ.

Tôi đóng cửa lại, cúi người lật tìm trong hòm gỗ và chân tủ —

Từng lớp quần áo, sổ sách, phiếu vải cũ được gạt sang một bên, lật đến một chiếc hộp sắt nhỏ, tay tôi run run nhưng lại thấy trong hộp trống rỗng.

Không cam lòng, tôi tiếp tục lật tìm.

Cho đến khi mò đến dưới bao gạo ở góc tủ, tôi sờ thấy một bọc vải giấu kỹ, nặng trịch —

Vừa mở ra xem, quả nhiên là một xấp tiền.

Một xấp tiền mới tinh.

Ngón tay tôi siết chặt, hốc mắt nóng bừng.

Chính là nó.

Tiền trợ cấp học tập mà Triệu Đức Thanh để lại cho ân nhân cứu mạng.

Tôi không vội kích động mà nhét tiền vào vạt áo, vừa định quay người, bên ngoài đột nhiên có tiếng bước chân truyền đến.

Tôi mở cửa ra, Lâm Khiêm đã chặn ở đó.

Anh ta liếc mắt thấy bọc vải trong lòng tôi, sắc mặt “xoẹt” một cái tối sầm lại:

“Tô Mai, con tiện nhân này, cô dám ăn cắp tiền à?”

Tôi cười lạnh một tiếng:

“Số tiền này rõ ràng là của Triệu Đức Thanh cho tôi, tên vô liêm sỉ nhà anh còn dám nói tôi ăn cắp sao?”

Sắc mặt anh ta cứng đờ, vươn tay ra giằng lấy:

“Cô điên rồi à? Số tiền này là của Triệu Đức Thanh cho Vân Dao, cô dám động vào à?”

Tôi nghiến răng, nước mắt không thể kìm được mà rơi xuống:

“Tôi đã hỏi rồi, Triệu Đức Thanh trước mặt mọi người nói rõ ràng, là cho cô gái đã cứu mạng ông ấy hai năm trước!”

Ánh mắt Lâm Khiêm rõ ràng lóe lên, như bị tôi chọc trúng tim đen.

Nhưng anh ta nhanh chóng nâng cao giọng, cứng rắn la lên:

“Cô bớt nói vớ vẩn đi! Cô có bằng chứng không? Số tiền này vốn dĩ là cho Vân Dao!”

Anh ta bước thêm một bước, giọng nói cao vút, mang theo lửa giận không thể kìm nén:

“Mau trả tiền lại đây! Nếu không chờ xem tôi sẽ xử lý cô thế nào!”

Tôi mạnh bạo thúc khuỷu tay một cái, Lâm Khiêm lảo đảo đụng vào khung cửa.

Vân Dao và mẹ Lâm nghe thấy động tĩnh, mẹ Lâm sốt ruột giục Vân Dao mau vào nhà xem.

Vân Dao mắt đỏ hoe lao đến túm lấy cánh tay tôi, cắn môi nói:

“Chị Mai… chị, chị sao có thể trộm tiền đi học đại học của em chứ!”

Tôi hất mạnh cô ta ra rồi xông ra khỏi phòng.

Vân Dao trực tiếp ngã lăn ra đất, còn chưa kịp khóc thì mặt đã đập xuống đất kêu rõ to.

Mẹ Lâm thân thể vẫn còn tê liệt, nhưng tay bà ta vẫn vươn ra cản tôi, bị tôi thúc khuỷu tay đụng vào góc bàn, bà ta chỉ kịp rên rỉ một tiếng.

Lâm Khiêm tức điên lên, vung nắm đấm đánh vào mặt tôi.

Tôi trở tay tát cho anh ta một cái bạt tai vang dội, đánh cho đầu anh ta nghiêng đi, ngẩn người một lúc lâu không hồi phục.

Cả nhà họ Lâm này ngoài tôi ra thì chẳng có ai chịu xuống đồng làm việc.

Vân Dao được nuôi trắng trẻo, mẹ Lâm thân thể ốm yếu, còn Lâm Khiêm thì tự cho mình là người thanh cao, ngày nào cũng lười biếng không chịu lao động kiếm công điểm.

Kết quả là khi thực sự ra tay, ba người cộng lại còn không cản được một mình tôi, một “người đàn bà nhà quê” vác cuốc làm ruộng.

Tôi đang định xông ra cửa, bất ngờ sau cổ chợt tê dại —

Bốp!

Cây cán bột hung hăng đập vào sau gáy tôi, thân thể tôi lảo đảo, ngã nhào xuống đất, mắt tối sầm lại, tai ù đi.

Trán như bị nứt ra, máu chảy dọc theo sợi tóc nhỏ xuống đất, nhuộm đỏ đất vàng dưới chân.

Tôi quay người lại, mắt mở to, nhìn mấy người kia từng bước từng bước tiến về phía tôi.

Tay vẫn siết chặt xấp tiền, mười ngón tay trắng bệch, khớp ngón tay đau nhức.

6.

Tôi tức đến phát run, giơ tay vớ ngay lấy con dao thái rau ở bên cạnh bếp lò, lưỡi dao phản chiếu ánh sáng lạnh lẽo dưới đèn.

Trong nhà đột nhiên im lặng.

Vân Dao sợ hãi co rúm lại, mẹ Lâm cũng không dám động đậy nữa.

Lâm Khiêm trừng mắt nhìn tôi, cổ họng nghẹn ứ:

“Cô điên rồi à?”

Tôi cầm dao, nhưng trên mặt không một chút huyết sắc, như thể sau khi trút cạn mọi cảm xúc chỉ còn lại một lớp vỏ cứng rắn.

“Đúng, tôi điên rồi.”

“Tôi đã sớm không còn gì cả.”

“Bố tôi chec sớm, mẹ đi vội vàng, gả vào nhà các người, đồ đạc bị các người chia chác hết, người thì bị các người sai sử như súc vật, đến cả tiền đi học cũng bị các người trộm mất.”

“Các người đều nói tôi không có kiến thức, nói tôi số khổ, nói tôi không xứng với gia đình các người ———”

“Nhưng nếu các người còn muốn được lành lặn trở về thành phố, thì phải vượt qua cửa ải của tôi trước đã!”