Chương 1

1

Tôi đã muốn đưa người mẹ già tám mươi tuổi của mình đi Bắc Kinh từ hai năm nay.

Nỗi niềm này của tôi bắt nguồn từ một tấm ảnh chụp ở quảng trường Thiên An Môn giả không thể nào giả hơn được treo trong phòng khách nhà mẹ. Đó là tấm ảnh mà người ta chụp cho người già trong làng, hai mươi tệ một tấm có cả khung.

Lần đầu nhìn thấy nó, tôi không tài nào hiểu nổi: "Mẹ ơi, cái nền này giả quá đi mất."

Nhưng trong mắt mẹ lại tràn đầy niềm khao khát với Bắc Kinh: "Con thì biết cái gì? Đây là Thiên An Môn đấy, cả đời này mẹ chắc không có cơ hội đến đó đâu, có một tấm ảnh cũng tốt rồi."

Sao lại không có cơ hội chứ?

Lúc đó tôi buột miệng phản bác, nhưng khi bình tĩnh lại mới nhận ra, việc đưa mẹ đến Bắc Kinh dường như thực sự rất khó khăn.

Mẹ tôi có bốn người con gái.

Chị cả cả đời làm nông, dù biết chữ nhưng chưa bao giờ đi xa. Con cái của chị cũng không có chí tiến thủ, ngoài việc mang cơm cho mẹ mỗi ngày thì chẳng trông mong được gì khác.

Chị hai thì có tiền, nhưng đã sớm theo con cái di dân sang Úc, ngoài việc gửi tiền về hàng tháng thì chẳng thấy bóng dáng đâu.

Chị ba thì chân cẳng không tiện, bản thân còn phải nhờ con cái chăm sóc.

Còn tôi, để có được cơ hội đi chơi lần này, đã phải chuẩn bị suốt hai năm trời. Mãi mới đến lúc con dâu chịu nhả lời, nói rằng dịp lễ này chỉ muốn ở nhà nằm ườn ra. Tôi vội vàng bàn bạc với chúng.

Ban đầu chúng cũng không đồng ý, chính tôi đã phải kiên trì: "Bà ngoại các con tám mươi rồi, tuổi ngày càng cao, sau này có đi lại được nữa không cũng là cả một vấn đề. Mẹ muốn nhân lúc bà còn khỏe mạnh, đưa bà đi để hoàn thành tâm nguyện."

Sau khi tôi hứa rằng khi về sẽ sang tên toàn bộ nhà cửa dưới tên tôi cho vợ chồng nó, chúng nó mới chịu đồng ý.

Thôi cũng được, căn nhà đó tôi vốn đã muốn sang tên cho chúng từ lâu, chỉ là chưa tìm được cơ hội thích hợp.

Tiếp theo là công tác tư tưởng cho mẹ, bà lo cho mấy luống dưa chuột, đậu đũa ở nhà, rồi lại lo cho đàn gà. Tôi biết, thực ra bà sợ làm phiền tôi, sợ con cháu chê bà lắm chuyện.

Tôi dỗ bà, nói rằng vé máy bay và khách sạn đều do con dâu đặt, cơ hội du lịch này còn là dịch vụ hiếu thảo mà công ty con trai tôi cung cấp, mẹ tôi mới cười tươi đồng ý.

Cuối cùng là lên kế hoạch, đặt vé máy bay, khách sạn và vé vào các khu tham quan. Chỉ riêng việc đặt vé lên cổng thành, tôi đã phải canh giành vé suốt bốn ngày. May mắn là mọi thứ đều đã chuẩn bị ổn thỏa. Nghĩ đến vẻ mặt phấn khích của mẹ khi lần đầu đi máy bay, tôi cũng không nhịn được mà mỉm cười.

Ai ngờ, đúng lúc tôi đang chuyên tâm thu dọn hành lý thì con dâu lại không cho tôi đi Bắc Kinh nữa.

2

Nó lại một lần nữa vứt thằng bé Đại Hữu cho tôi, để chuẩn bị đi Tân Cương chơi với mẹ đẻ. Thật ra từ lúc Đại Hữu chào đời đến nay đã ba tuổi, con dâu đã cùng mẹ đẻ nó đi Vân Nam, đi Tây An, cả Tây Tạng nữa. Tôi rất vui khi thấy chúng đi đây đi đó để thư giãn, nên lần nào tôi cũng tận tâm tận lực trông cháu, để chúng có thể yên tâm đi chơi.

Nhưng chuyến đi Bắc Kinh này tôi đã chuẩn bị cả tháng, vé máy bay và khách sạn không thể hủy được nên tôi đành phải kiên quyết từ chối. Con dâu không thèm nghe, trực tiếp bảo con trai nói chuyện với tôi.

Tôi nghĩ, con mình đẻ ra thì sẽ dễ nói chuyện hơn, thế là tôi giải thích cho nó nghe đủ thứ, từ tấm ảnh ghép Thiên An Môn giả đến mức không thể giả hơn, cho đến niềm khao khát Bắc Kinh của bà ngoại bao năm qua.

Ai ngờ con trai tôi vừa mở miệng đã như xát muối vào lòng tôi: "Già như vậy rồi mà còn ham hố đi Bắc Kinh, mẹ có phải là tìm được nhân tình nào ở Bắc Kinh rồi không? Định tìm cho Đại Hữu một người ông mới à?"

Tôi thực sự không thể tin vào những gì mình vừa nghe: "Con nói cái gì?"

Con trai tôi lườm một cái: "Con nói gì trong lòng mẹ tự biết."

Tôi không biết gì hết!

Tôi tức đến run người: "Chương Trình, con nói cho rõ ràng! Bố con mất sớm, mẹ vừa làm cha vừa làm mẹ một mình nuôi con khôn lớn. Bao nhiêu năm nay, có bao nhiêu người giới thiệu đối tượng cho mẹ, mẹ chưa từng đi xem mặt một lần."

"Mẹ chỉ sợ cha dượng đối xử không tốt với con. Người góa phụ lắm thị phi, mẹ đến cả mua rau mua thịt cũng không dám mua ở hàng của đàn ông. Hôm nay con lại nói những lời oan uổng như vậy, con có còn là người không?"

Vẻ mặt con trai tôi lộ rõ sự chột dạ, không dám nhìn thẳng vào mặt tôi: "Vậy mẹ cứ nhất quyết đòi đi Bắc Kinh làm gì? Mẹ không nói ra lý do, chẳng lẽ lại trách con nghĩ nhiều à?"

Tôi thấy đầu mình như muốn nổ tung.

"Mẹ chẳng phải đã nói với con từ lâu rồi sao? Bà ngoại con lớn tuổi rồi, mẹ muốn đưa bà đi xem một chút."

Con trai tôi cười khẩy: "Rốt cuộc là mẹ muốn đi hay bà ngoại muốn đi? Bà ngoại sống cả đời người cũng có nghĩ đến chuyện đi Bắc Kinh đâu, toàn là mẹ xúi giục, lấy bà ngoại làm cái cớ. Mẹ không sợ trời đánh sét đánh à?"

Cháu trai Đại Hữu sợ đến mức khóc thét lên: "Bố hung dữ, bà nội đừng đi, bà nội đừng đi."

Tôi không muốn làm cháu sợ, cũng không muốn gây chuyện không vui trước khi đi, bèn nhanh chóng thu dọn hành lý kéo ra khỏi phòng ngủ.

Con dâu khoanh tay đứng ở phòng khách: "Mẹ, hôm nay nếu mẹ nhất quyết đi thì sau này đừng về nhà này nữa."

Môi tôi run rẩy, toàn thân như bị ai đó đánh cho một trận, đến cả bắp chân cũng đau nhói: "Mẹ chỉ đưa bà ngoại con đi Bắc Kinh một chuyến thôi. Mẹ không phải đột ngột thông báo, mẹ đã nói trước với các con cả tháng rồi."

Con dâu lại tỏ vẻ mất kiên nhẫn: "Một tháng trước ai biết được chuyện gì sẽ xảy ra? Con đây cũng là đột nhiên chuẩn bị đi Tân Cương mà?"

"Tân Cương thì con với mẹ đẻ con lúc nào đi chẳng được? Bà ngoại con lớn tuổi rồi, bây giờ đi lại đã run rẩy, không thể chờ đợi thêm được nữa."

Con trai tôi từ phòng ngủ lao ra: "Nhung Nhung, để mẹ đi! Em không nghe mẹ nói à? Bà ngoại mà không đi nữa là chết đấy."

Đầu tôi đau nhói từng cơn, tôi không nhịn được nữa, vung tay tát một cái vào khuôn mặt đỏ bừng của con trai: "Chương Trình, con có còn là người không? Từ nhỏ con đã được bà ngoại một tay chăm sóc, vậy mà bây giờ con dám trù ẻo bà!"

Chương Trình quay mặt đi, gân xanh trên cổ nổi lên: "Không phải mẹ nói sao? Không thể chờ thêm được nữa, thế chẳng phải là sắp chết rồi à?"

Nước mắt lưng tròng, tôi không muốn nhìn cái đồ vong ơn bội nghĩa này thêm một giây nào nữa: "Có là con chết thì bà ngoại con cũng không chết đâu!"

Ngồi trên taxi đến nhà mẹ, lồng ngực tôi vẫn còn nghẹn lại khó chịu.

Tôi không hiểu, tôi chỉ muốn giúp mẹ hoàn thành tâm nguyện khi bà còn khỏe mạnh. Hơn nữa tôi đã báo trước cho chúng từ rất lâu rồi, tại sao đến bây giờ chúng vẫn không hiểu cho tôi?

3

Để con trai không đến làm phiền nữa, tôi liền chuyển điện thoại sang chế độ máy bay, cùng mẹ thu dọn hành lý. Mũ rơm, đôi giày vải vừa chân, áo khoác mỏng, áo khoác dày, sắp xếp từng chút một, đến lúc xong thì trời cũng đã đã tối. Đợi mẹ ngủ rồi, tôi mở điện thoại lên đã là mười giờ rưỡi tối. Vừa tắt chế độ máy bay, điện thoại liền vang lên hàng loạt âm báo tin nhắn.

Chị hai chuyển cho tôi ba mươi nghìn tệ: [Em tư, chị cả với chị ba kẹt tiền, em thiếu tiền cứ nói thẳng với chị. Để thằng Chương Trình gửi mã thu tiền trong nhóm như thế thì khó coi quá đi.]

Chị ba gọi cho tôi mấy cuộc, còn gửi mấy tin nhắn thoại sáu mươi giây. Tôi không kịp nghe, vội vàng vào xem nhóm chat gia đình.

Lúc chín giờ tối, con trai tôi gửi một mã QR thu tiền vào nhóm, tag tất cả mọi người: [@Dì cả @Dì hai @Dì ba, dựa vào đâu mà bắt mẹ con một mình đưa bà ngoại đi Bắc Kinh? Tiền vé máy bay khách sạn, mỗi người chuyển cho con tám nghìn tệ!]

Không một ai trả lời nó.

Một lúc sau, nó lại chửi bới ầm ĩ trong nhóm: [Hóa ra bà ngoại chỉ nuôi mỗi mẹ tôi là con gái thôi à? Dì cả, trước kia khi bà ngoại còn khỏe, năm nào cũng đến nhà dì giúp việc đồng áng. Giờ bà ngoại già rồi, dì thấy không nhờ vả được nữa nên mặc kệ luôn đúng không? Dì không sợ anh họ học theo à!]