Chương 7

Ta ngẩn người hỏi lại:

"Con bò và thỏ của ta cũng có thể mang theo sao?"

Người nọ ngừng lại một chút, chắp tay thi lễ rồi nói:

"Tại hạ là Bàng Khởi, là bạn đồng môn của Bá Đình huynh. Vì ngài ấy bận rộn công vụ nên đã nhờ tại hạ về quê đón phu nhân, tiểu thư và công tử lên kinh."

Buổi tối hôm đó, ta chui vào chuồng bò, thủ thỉ với lão ngưu:

"Ông Bò Vàng ơi, ông có muốn theo ta lên kinh thành không?"

Ta chống cằm, thở dài:

"Thật ra ta cũng không muốn đi, nhưng ta lại càng không muốn xa huynh trưởng, còn có Nương và đệ đệ nữa."

Ánh trăng lặng lẽ chiếu xuống sân nhà, mấy con thỏ trong lồng thỉnh thoảng lại phát ra tiếng kêu chít chít. Sáng hôm sau, ta dắt Bò Vàng, xách lồng thỏ lên đường. Nương ngồi trong xe ngựa, còn đệ đệ thì hào hứng cưỡi ngựa.

Bàng Khởi cưỡi ngựa đi song song bên cạnh ta, bắt chuyện:

"Nghe Chu huynh kể, con bò này rất hiểu lòng người. Nếu không nhờ nó phát hiện ra lợn rừng và thỏ, e rằng Chu huynh giờ đây vẫn chỉ là một nông dân chân lấm tay bùn."

Ta có chút khó chịu với hắn. Vì từng bị ám ảnh bởi ánh mắt sỗ sàng của công tử Huyện lệnh - Vương Phong, nên ta đối với những nam nhân có xuất thân cao hơn mình đều giữ thái độ xa cách, cảnh giác.

"Ừm, Tiểu thư thường ngày hay đọc sách gì?"

"À, Tiểu thư thích ăn món gì?"

"Huynh trưởng của Tiểu thư ở kinh thành thường nhắc đến Tiểu thư nhất..."

"Không biết!"

Cuối cùng, ta bị hắn làm phiền đến mức không chịu nổi, đành bỏ mặc Bò Vàng, chui tọt vào trong xe ngựa trốn tránh.

Đi ròng rã suốt một tháng trời, cuối cùng đoàn người cũng đến kinh thành. Huynh trưởng mặc quan phục màu xanh bảo lam, đứng trên con phố sầm uất, không ngừng kiễng chân ngóng nhìn về phía chúng ta.

Đệ đệ vừa thấy bóng dáng anh trai đã vội vàng chạy ào tới. Huynh trưởng ôm lấy đệ đệ một cái, sau đó lại vội vàng đưa tay đỡ Nương xuống xe, rồi quỳ sụp xuống ngay trước mặt bà:

"Để Nương phải lo lắng rồi."

Nương rưng rưng nước mắt, đỡ huynh ấy dậy:

"Không lo, không lo, Nương vui lắm."

"Muội muội."

Huynh ấy quay sang nhìn ta, trong đôi mắt dường như có ngấn lệ.

Ta lao vào lòng huynh trưởng, nghe huynh ấy khẽ thì thầm bên tai:

"Đại ca sẽ không bao giờ rời xa muội nữa, Đại ca giờ đây đã có thể chăm sóc cho muội rồi."

Ta vừa cười vừa khóc, nước mắt làm nhòe cả khuôn mặt. Lúc này, con Bò Vàng bỗng "hừm" lên một tiếng dài. Huynh trưởng quay đầu lại nhìn nó, mỉm cười đầy trân trọng rồi cúi người chào nó một cái thật sâu.

Huynh trưởng đã tậu được một ngôi nhà mới, lại còn thuê thêm hai người hầu. Ban đầu chúng ta không quen lắm với việc có người phục dịch, nhưng con người vốn dĩ thích nghi rất nhanh. Huynh trưởng cho cải tạo một mảnh vườn nhỏ trong sân để Nương trồng rau. Thấy đệ đệ không ngồi yên được một chỗ, học văn mãi không vào, huynh trưởng bèn cho nó đi học võ. Còn ta vẫn ngày ngày đeo túi sách đến trường tư thục học chữ như cũ.

Một ngày nọ, trên đường tan học trở về, ta bất ngờ bị hai ả nha hoàn chặn lại giữa con hẻm vắng.

"Ngươi là muội muội của Chu Bá Đình sao?"

Giọng điệu của chúng đầy vẻ hạch sách, không mấy thiện cảm.

Ta còn chưa kịp mở miệng đáp lời thì từ phía sau lưng chúng, một vị tiểu thư bước ra với dáng vẻ tao nhã, cao sang. Vị tiểu thư đó khẽ hất hàm nói với hai nha hoàn..."Không được vô lễ!"

Vị tiểu thư ấy khẽ quát nha hoàn, rồi quay sang ta, nở một nụ cười dịu dàng đúng mực: "Muội muội, ta là trưởng nữ của Lễ Bộ Thượng Thư. Tình cờ gặp gỡ cũng là cái duyên, thật sự rất vui được biết muội."

Ta lạnh nhạt đáp: "Ta không quen cô." Dứt lời, ta lách người bước qua bọn họ, đi thẳng một mạch.

Thế nhưng, vừa rẽ qua góc khuất của con ngõ, bước chân ta khựng lại. Tiếng xì xào to nhỏ từ phía sau vọng tới.

Một ả nha hoàn bĩu môi nói: "Tiểu thư, nhìn con bé đó xem, ăn mặc còn chẳng bằng hạng nô tỳ chúng ta. Lão gia thật sự muốn gả người cho huynh trưởng của thứ quê mùa ấy sao?"

Ả còn lại nhanh nhảu tiếp lời: "Đúng đấy ạ. Nhìn cái dáng vẻ thiếu giáo dưỡng của nó kìa. Sau này nếu tiểu thư thật sự phải sống chung dưới một mái nhà với loại người này, chẳng phải sẽ chịu thiệt thòi lớn sao?"

Giọng nói thanh tao của vị tiểu thư kia lại vang lên, nhưng lần này mang theo vài phần toan tính: "Chu công tử dung mạo tuấn tú, tuổi trẻ tài cao, vừa vào triều đã được bổ nhiệm vào Đô Sát Viện, tiền đồ vô lượng. Không chỉ ta ưng ý chàng, mà ngay cả phụ thân cũng rất hài lòng. Còn về cô muội muội kia, chỉ là bát nước đổ đi, sau này tùy tiện tìm một mối gả đi là xong chuyện. Ta còn nghe đồn kế mẫu của Chu công tử là người ghê gớm, nhưng có gia thế nhà ta ở đây, ai dám làm càn trước mặt bổn tiểu thư?"

Ta định quay lại tranh luận thì đột nhiên có một bàn tay to lớn bịt chặt miệng ta, kéo vào trong góc tối.

"Là ca ca đây. Đừng lên tiếng."

Là huynh trưởng. Hóa ra huynh ấy đã đi theo ta từ lúc nào. Đợi đám người kia đi khuất, huynh trưởng mới buông tay ra, dắt ta về nhà.

Về đến nhà, huynh ấy mới trầm giọng nhắc lại chuyện ban nãy: "Đừng nói những lời này cho Nương biết."

Ta lo lắng hỏi: "Huynh thật sự định cưới cô ta sao?"

Huynh trưởng cười nhạt, ánh mắt kiên định: "Sao có thể chứ?"

Ta thở phào nhẹ nhõm, tảng đá trong lòng như được trút bỏ. Nhân cơ hội này, ta liền mặc cả: "Ca ca, muội có thể giữ bí mật giúp huynh, nhưng huynh phải cho muội nghỉ học. Muội không muốn đến trường tư thục nữa. Người ta cứ cười nhạo muội, mà muội cũng chẳng ưa gì họ."

Huynh trưởng đưa tay cốc nhẹ vào trán ta, than thở: "Sao ca ca lại có một đứa muội muội ngốc nghếch như muội nhỉ? Không biết chữ thì có gì hay ho? Nếu muội biết đọc biết viết, sau này quản lý sổ sách, xem xét chi tiêu, hay đọc thoại bản giải trí chẳng phải dễ như trở bàn tay sao?"

Huynh ngừng một chút, giọng trở nên nghiêm túc hơn: "Con gái muốn không bị người đời khinh thường thì phải thông minh, không đọc sách là không được. Muội không muốn đến trường, huynh có thể đồng ý, nhưng việc học thì không thể bỏ. Từ hôm nay, huynh sẽ đích thân dạy muội và Bảo Sơn học chữ."

Huynh ấy vừa xoa cằm vừa tự tin lẩm bẩm: "Mọi người đều khen ta thông minh bẩm sinh, chẳng lẽ dạy hai đứa ngốc các muội lại là vấn đề sao?"

Thế nhưng, thực tế đã chứng minh huynh trưởng quá tự tin. Ngay tối hôm đó, từ thư phòng đã vang lên tiếng gào thét đầy bất lực của vị Tể tướng tương lai: "Trời ơi! Huynh phải nói bao nhiêu lần thì hai đứa mới nhớ được hả? Tối nay chép phạt hai mươi lần! Không chép xong thì đừng hòng đi ngủ!"

***

Thời gian thấm thoắt thoi đưa, trong khi huynh trưởng vẫn chưa lập gia thất, Bảo Sơn còn đang loay hoay tìm hướng đi, thì ta đã xuất giá. Ta gả cho Bàng Khởi.

Hôn sự này là do Nương một tay quyết định.

Nương nói: "Bàng Khởi là người cùng làng, coi như ta đã nhìn nó lớn lên suốt ba năm nay. Nó xuất thân trong gia đình Nho học, dòng dõi thanh bạch, xét về gia thế còn cao hơn nhà ta một bậc. Điều may mắn nhất là phụ mẫu nó đều đã qua đời sớm, cũng không có huynh đệ tỷ muội nào để gây khó dễ hay khinh thường con. Phận làm dâu mà không có mẹ chồng xét nét là một phước phần. Nếu sau này nó dám đối xử tệ bạc với con, huynh trưởng và đệ đệ con tự nhiên sẽ đến đòi lại công bằng."

Nương còn bảo, ba năm qua, Bàng Khởi đối với con bé cứng đầu như ta vẫn luôn kiên nhẫn, tận tình, đó là chân tình hiếm có.

Trước ngày cưới, Bàng Khởi đã thề với trời đất rằng cả đời này sẽ không nạp thiếp. Hắn mua một căn nhà ngay sát vách nhà huynh trưởng để tiện bề qua lại.

Ta từ cánh cửa nhà mẹ đẻ bước ra, rồi lại bước vào cánh cửa nhà phu quân, gần đến mức như chưa từng đi lấy chồng xa.

Chuồng bò ở nhà Bàng Khởi rất rộng, trong sân cũng có một mảnh đất nhỏ để ta trồng rau nuôi thỏ. Những chú thỏ con năm nào giờ đã già nua, dù ta có hái những lá rau tươi ngon nhất, chúng cũng chỉ nhai chậm rãi từng chút một.

Năm thứ hai sau khi thành thân, ta hạ sinh được một bé gái bụ bẫm.

Đêm hôm đó, con Bò Vàng già nua của gia đình ta trút hơi thở cuối cùng. Ta luôn tin rằng, sinh mệnh của nó đã chuyển hóa vào đứa con gái bé bỏng này. Vì vậy, ta đặt tên mụ cho con bé là Độ Ngưu Ngưu – Bò Nhỏ.

Nương thường xuyên qua lại giúp ta chăm sóc Ngưu Ngưu. Kể từ khi cuộc sống khấm khá, bà dần trở lại là người phụ nữ dịu dàng, đằm thắm như hồi phụ thân còn sống. Làn da sạm đen vì sương gió ngày nào giờ đã được dưỡng trắng trẻo, mịn màng hơn, đôi bàn tay thô ráp từng gánh vác cả gia đình cũng dần trở nên mềm mại.

Lúc này, Bảo Sơn – đệ đệ của ta kết giao được với một nhóm bạn bè, hào hứng nói muốn đến Hàng Châu buôn tơ lụa về kinh thành bán kiếm lời.

Nương không ngăn cản, bà đưa cho nó năm mươi lượng bạc làm vốn. Nhưng thương trường khốc liệt, Bảo Sơn nhanh chóng thua lỗ, mất sạch vốn liếng, trở về trong bộ dạng thất vọng ê chề.

Trái với dự đoán, Nương không hề trách mắng, bà chỉ thản nhiên nói: "Ngày trước con không thích học hành, nương đã từng ép buộc con, đánh mắng con, nhưng vô dụng. Giờ con muốn làm buôn bán, nương cũng đã bỏ tiền cho con thử sức. Con đường là do con tự chọn, bây giờ con muốn tiếp tục lêu lổng với đám bạn mắt cao hơn đầu, sống thiếu thực tế, dựa dẫm vào danh tiếng của huynh trưởng để rồi làm mất mặt nhà họ Chu, hay là tu chí học lấy một cái nghề cho đàng hoàng? Tất cả đều do con tự quyết định."

Những lời ấy như gáo nước lạnh tát tỉnh Bảo Sơn.

Sau đó, đệ đệ xin vào làm việc học nghề ở một tiệm trang sức lớn. Nó không còn khoe khoang mình là đệ đệ của quan lớn nữa, cả người trở nên trầm lặng và chín chắn hơn rất nhiều. Có những đêm, ta thấy nó chong đèn hỏi huynh trưởng vài vấn đề về tính toán, rồi cặm cụi viết vẽ gì đó vào cuốn sổ tay mang theo bên mình.

Vài năm sau, đệ đệ tìm đến ta, ngỏ ý muốn mượn tiền để tự mình mở một cửa hàng riêngcủa riêng mình.

Về sau, việc làm ăn kinh doanh của đệ ấy ngày càng phát đạt, quy mô ngày một mở rộng, người đời mỗi khi gặp mặt đều cung kính gọi một tiếng "Chu lão bản". Bảo Sơn cũng rất tích cực làm việc thiện, thường xuyên bỏ tiền xây dựng học xá cho con em những gia đình nghèo khó, lại còn định kỳ phát chẩn lương thực và y phục cho dân chúng.

Ca ca dấn thân vào chốn quan trường, hoạn lộ cũng trải qua bao phen thăng trầm chìm nổi. Có những lúc bị giáng chức, cũng có những khi được thăng thiên. Những khi bị điều chuyển đến làm quan ở nơi thâm sơn cùng cốc, Nương đều đi theo, thường xuyên nhắc nhở huynh ấy rằng đời người "liễu ám hoa minh hựu nhất thôn", ý nói khó khăn rồi sẽ qua, tuyệt lộ ắt có lối thoát, tương lai vẫn luôn rộng mở.

Ngược lại, khi huynh ấy thăng quan tiến chức, cửa nhà tấp nập kẻ đến biếu quà, cậy nhờ xin xỏ. Nương lại nghiêm khắc răn dạy huynh ấy tuyệt đối không được làm điều trái với lương tâm, càng không được làm chuyện khiến vong linh phụ thân dưới suối vàng phải hổ thẹn.

Về sau, huynh trưởng cưới một vị cô nương vô cùng dịu dàng lại thú vị. Tẩu tẩu thường cùng ta trò chuyện với lão ngưu già trong nhà, thỉnh thoảng còn trêu đùa, thắc mắc tại sao huynh trưởng suốt ngày cứ giữ bộ mặt nghiêm nghị như vậy.

Nương không còn phải kề bên nhắc nhở huynh trưởng từng chuyện nhỏ nhặt nữa, bà bắt đầu ăn chay niệm Phật, ngày đêm cầu phúc cho chúng ta. Huynh trưởng trở thành vị Tể tướng trẻ tuổi nhất triều đình, còn đệ đệ cũng trở thành phú thương một phương.

Trên triều, có kẻ thù chính trị vu cáo huynh trưởng câu kết với thương nhân, lợi dụng đệ đệ để kiếm tiền bất chính, nhận hối lộ. Thế nhưng, dù có lục tung mọi sổ sách cũng chẳng tìm ra được nửa điểm chứng cứ. Bởi lẽ, huynh trưởng vẫn sống trong căn nhà cũ kỹ mà gia đình ta đã ở từ những ngày đầu mới chân ướt chân ráo đến kinh thành.

"Mẫu thân của thần cũng vẫn sống ở đó."

Hoàng Thượng từng triệu kiến và hỏi huynh trưởng: "Trẫm nghe nói khanh từ nhỏ đã mất mẹ ruột, sau đó lại mất cha, gia cảnh bần hàn. Kế mẫu của khanh lại là người hung hãn, thường xuyên đánh đập, mắng chửi huynh muội các khanh, có đúng vậy không?"

Huynh trưởng trầm giọng đáp: "Bẩm Hoàng Thượng, không phải vậy. Khi phụ thân qua đời, thần và muội muội quả thực từng lo lắng kế mẫu sẽ lộ nguyên hình, hoặc bỏ mặc chúng thần mà đi."

"Trong thôn, hàng xóm láng giềng vẫn thường xuyên rỉ tai nhau về sự ác độc của những bà mẹ kế. Lúc ấy trong lòng thần vô cùng sợ hãi, nhưng Nương đã không rời không bỏ. Một người phụ nữ góa bụa mang theo ba đứa trẻ thơ dại, muốn không bị người đời chèn ép, không bị kẻ xấu trong thôn bắt nạt, bà chỉ còn cách trở nên hung hãn, dữ dằn đến mức ai nhìn thấy cũng phải e ngại."

"Khi đó, thần không muốn đọc sách nữa, chỉ muốn đỡ đần gánh nặng mưu sinh với Nương. Nhưng bà thà chịu tiếng ác, chịu người đời chỉ trích, cũng nhất quyết ép thần phải dùi mài kinh sử. Có lần, Nương đã đánh thần ngay giữa phố. Nhưng đêm hôm đó, thần tận mắt chứng kiến bà lén rơi lệ, thì thầm tạ lỗi trước bài vị của phụ thân, nói rằng bà thực tâm không hề muốn đánh thần."

"Cổ nhân có câu: 'Phụ mẫu chi ái tử, tắc vi chi kế thâm viễn' (Phụ thân mẹ yêu con thì phải tính kế sâu xa cho con). Mẫu thân của thần tuy chỉ là một phụ nữ thôn quê không biết chữ, nhưng ngày đêm lo toan vất vả, nuôi thần ăn học thành tài, lại uốn nắn đệ đệ cải tà quy chính, giúp muội muội gả được cho ý trung nhân. Bà tuy không phải mẫu thân ruột thịt, nhưng ân nghĩa dưỡng dục của bà đối với thần đã vượt xa công lao sinh thành."

Năm Nương tròn năm mươi tuổi, con cháu dưới gối đã đầy đàn, bà được Hoàng Thượng đích thân sắc phong làm Huệ Mệnh Phu Nhân. Bà cười rất dịu dàng, rất đẹp, hệt như lần đầu tiên ta gặp bà, khi ấy bà vẫn còn là một thiếu nữ xinh đẹp ở độ tuổi đôi mươi.

Trong ký ức của ta, hình ảnh ấy lại hiện về sống động. Bà vẫy tay gọi ta, lấy kẹo đưa cho ta, nhẹ nhàng nói: "Từ nay về sau, ta chính là Nương của con. Ta sẽ giặt quần áo, nấu cơm, may vá cho con, nuôi con khôn lớn thành một cô nương xinh đẹp nhất."